Zastosowania oscylacyjnych elektronarzędzi wielofunkcyjnych (część V)

Autor: pins (wykorzystano zdjęcia i materiały merytoryczne firmy Bosch)

Oscylacyjne narzędzia wielofunkcyjne są jeszcze mało doceniane na polskim rynku, pomimo że możliwości ich zastosowań są ogromne. W piątym artykule naszego cyklu opowiemy o zastosowaniach brzeszczotów segmentowych z nasypem węglikowym lub diamentowym przeznaczonych do obróbki glazury i fug, tworzyw sztucznych wzmocnionych włóknem szklanym, żywic epoksydowych oraz betonu komórkowego.

Jak już wspominaliśmy, brzeszczoty segmentowe, stosowane w oscylacyjnych elektronarzędziach wielofunkcyjnych, można podzielić na nożowe i zębate oraz mające ostrza z nasypu diamentowego lub węglikowego. W niniejszym artykule zajmiemy się wyłącznie brzeszczotami segmentowymi, których część roboczą stanowi ostrze z nasypu węglikowego (fot. 1. i 2.) lub diamentowego (fot. 3.). Ogólnie można powiedzieć, że ze względu na swoją geometrię narzędzia te służą do wykonywania cięć prostych lub rowków w takich materiałach jak miękka glazura (fot. 4.) czy piaskowiec, tworzywa sztuczne wzmocnione włóknem szklanym (fot. 5.), żywice epoksydowe (fot. 6.) oraz beton komórkowy (fot. 7.) czy miękka cegła za pomocą oscylacyjnych elektronarzędzi wielofunkcyjnych, jak też do obróbki (oczyszczania) wąskich szczelin oraz usuwania fug (fot. 8.).

4 5

Brzeszczoty segmentowe mają ostrza wykonane z węglików albo diamentów technicznych metodą lutowania próżniowego. Służy ona do przytwierdzania drobin węglików i diamentów do stalowego korpusu, który wykonano ze stali narzędziowej (HCS). Takie brzeszczoty nazywane są też bimateriałowymi, bo składają się z dwóch podstawowych komponentów: stali i węglików lub stali i diamentów technicznych. W zależności od wielkości drobin węglikowych lub diamentowych brzeszczoty mają różne zastosowania. Np. narzędzia mające drobniejsze ostrza węglikowe służą do obróbki wąskich fug, zaś większe – szerszych. Brzeszczoty z nasypem diamentowym służą do obróbki twardszych materiałów niż podobne narzędzia z nasypem węglikowym: tworzyw sztucznych wzmocnionych włóknem szklanym czy żywic epoksydowych, jak też do wykonywania wycięć w miękkiej glazurze. Można w tym miejscu zapytać: dlaczego nie używa się tych brzeszczotów np. do obróbki twardszych materiałów ceramicznych czy gresu? Odpowiedź jest prosta: oscylacyjne elektronarzędzia wielofunkcyjne mają małą moc (średnio 250-300 W), co uniemożliwia lub znacznie spowalnia obróbkę twardych materiałów. Oczywiście, można byłoby zbudować tego typu elektronarzędzia o znacznie większej mocy, ale generowane przez nie wibracje uniemożliwiłyby nam wykonywanie prac rękoma. Naszym zdaniem, można te brzeszczoty zastosować do obróbki twardych materiałów ceramicznych, ale w ściśle ograniczonych warunkach, np. obróbka niewielkich elementów i znacznie skrócony jej czas. Należy tu też pamiętać, że spoiwo, stosowane do przytwierdzenia drobin węglikowych lub diamentowych do stalowego korpusu brzeszczotów, jest twarde, co w wypadku obróbki ceramicznych materiałów twardych skutkuje szybkim stępieniem narzędzia. Gdyby doszło do niego, należy je naostrzyć przez obróbkę materiału abrazywnego, np. piaskowca, o ile operację tę można jeszcze wykonać (nie doszło do całkowitego starcia ostrza).

6 7

8 9

Wszystkie brzeszczoty segmentowe z nasypem węglikowym i diamentowym to narzędzia wygięte (fot. 9.), czyli mające mocowanie schowane w korpusie. Dzięki temu można nimi obrabiać bezpośrednio przy ściankach czy krawędziach, jak też w szczelinach.
Jeśli chodzi prace, w których wykorzystuje się brzeszczoty segmentowe z nasypem węglikowym i diamentowym, to należy tu wymienić prace glazurnicze (fot. 10.) i zabudowę suchą, prace wykończeniowe, remontowe (fot. 11.) i montaż instalacji, jak też budowę statków, łodzi (fot. 12.), jachtów (fot. 13.), przyczep kempingowych oraz zabudowę pojazdów. Jak można się domyślić, podana tu lista prac jest niepełna, bo trudno podać wszystkie możliwe ich kategorie ze względu na potencjał roboczy omawianych narzędzi. W następnym odcinku naszego cyklu omówimy brzeszczoty do cięcia wgłębnego z zasypem węglikowym i skrobaki.

10 11

12 13

Materiałowe zastosowania brzeszczotów segmentowych z nasypem węglikowym lub diamentowym*

Materiał obrabiany	Brzeszczoty segmentowe z nasypem węglikowym	Brzeszczoty segmentowe z nasypem diamentowym
Płyta gipsowo-kartonowa	x**	x
Płyta pilśniowa spajana cementem	xx	xx
Kompozyty pilśniowe	xx	xx
Tworzywa sztuczne wzmacniane włóknem szklanym	xx	xx
Żywice epoksydowe	xx	xx
Obróbka fug	xx	xx
Zaprawa do płytek	x	x/xx
Klej do płytek	x	x/xx
Miękkie płytki ścienne	xx	x
Beton komórkowy	xx	xx
Miękka cegłą	xx	xx

* Dokładne zastosowania poszczególnych modeli brzeszczotów Boscha i innych producentów mogą się nieco różnić od podanych w tabeli, gdyż oparta jest ona na ogólnym podziale aplikacji tych narzędzi.

** xx – doskonale nadające się (główne przeznaczenie), x – odpowiednie, „–” – nienadającesię

Autor: pins

Świder należy do najstarszych narzędzi przeznaczonych do obróbki drewna. W swej pierwotnej formie służył do ręcznego wiercenia w drewnie litym, dlatego posiadał prosty uchwyt poprzeczny służący do wywierania nacisku i pokręcania.

Nas jednak interesują współczesne wykonania tych narzędzi przeznaczone do stosowania w wiertarkach bezudarowych lub udarowych lub wiertarko-wkrętarkach. Mają one uchwyty sześciokątne (od SW 6 do SW 11) lub Morse’a, umożliwiające aplikację dużych momentów obrotowych i eliminację zjawiska obracania się wiertła w uchwycie wiertarskim, do którego dochodzi często w przypadku wierteł z uchwytami w kształcie walca.

Świdry, podobnie jak wiertła kręte do drewna, posiadają stożek centrujący. W ich przypadku jest on gwintowany, co zapewnia nie tylko centryczne prowadzenie, ale także samowkręcanie się narzędzia w materiał. Wielkość gwintu jednozwojnego jest odpowiednio dobrana do średnicy świdra, aby jego ostrza skrawały z optymalną wielkością wióra, i wynosi przeważnie 1-1,3 mm (gwint o mniejszym skoku mają świdry przeznaczone specjalnie do obróbki twardych i bardzo twardych gatunków drewna). Stąd w przypadku tego narzędzia, w zasadzie poza pierwszą fazą wiercenia, nie musimy nim wywierać dużego nacisku, wystarczy do tego użyć masy wiertarki. Świder więc łatwo wchodzi w materiał, dlatego pracując nim, należy jedynie nadawać mu obroty. Używając bardziej technicznego języka, możemy powiedzieć, że nagwintowany stożek świdra wytwarza siłę o wektorze pokrywającym się z osią narzędzia, która niejako samoczynnie „wciąga” go w proces skrawania.

Świdry mają dwa rodzaje ostrzy skrawających: dwie lub jedną boczną krawędź tnącą i krawędź główną. Liczba bocznych ostrzy zależy od średnicy narzędzi: świdry o średnicy 6-24 mm mają jedno ostrze, a o średnicy 26-32 mm – dwa. Boczne ostrza wystają nieco poza ostrze główne i służą do wycinania krawędzi otworu, zakreślają więc jego średnicę. Ponieważ wystają one poza ostrze główne, nacinają materiał na głębokość większą od grubości wióra. Taka praca umożliwia uzyskanie świdrem otworów o wysokiej jakości, czyli o czystych krawędziach. Ostrze główne służy więc jedynie do wybierania materiału z wnętrza otworu, dlatego jest równoległe w stosunku do powierzchni obrabianego elementu drewnianego lub pochylone do niego pod niewielkim kątem (w zależności od wykonania narzędzia). Kąt natarcia ostrza głównego wynosi ok. 10°.

Świdry mają duże rowki wiórowe oraz wyznaczające je spirale jednozwojne o małym kącie pochylenia w stosunku do powierzchni obrabianej. Ze względu na szerokość zwoju spirali rozróżnia się dwa wykonania tych narzędzi: szeroką spiralę posiadają świdry typu Lewisa, a wąską – Irwina (zob. ilustracja zamieszczona w artykule). Pierwsze wykonanie przeznaczone jest obróbki twardych gatunków drewna, a drugie dla miękkich i średnio twardych. Powierzchnia spirali jest szlifowana i ostro zakończona, aby zmniejszyć tarcie podczas wiercenia i nie uszkadzać krawędzi otworów. Takie wykonanie umożliwia prostoliniowe wiercenie i uzyskiwanie otworów o wysokiej jakości. Jak już wspominaliśmy, świdry mają szerokie rowki wiórowe, które umożliwiają efektywne odprowadzanie dużej ilości wiórów, które powstają podczas wiercenia w drewnie. Dzięki temu nie odchodzi do zapychania się ich wiórami oraz nagłego wzrostu oporów wiercenia i możliwe są szybkie postępy w pracy. Pamiętajmy jednak, że świdry do swojego napędu wymagają wiertarek o dużym momencie obrotowym, a szczególnie tego typu narzędzia o większej średnicy, ponieważ podczas wiercenia otworów generują dość duże opory. Świdry przeznaczone są do wiercenia głębokich (maksymalnie do 360 mm) otworów w drewnie o stosunkowo dużej dokładności i średnicy od 6 do 32 mm.

Zastosowania oscylacyjnych elektronarzędzi wielofunkcyjnych (część V)

Wiercenie w drewnie (część VII) Świdry do drewna