Zastosowania oscylacyjnych elektronarzędzi wielofunkcyjnych (część V)

Autor: pins (wykorzystano zdjęcia i materiały merytoryczne firmy Bosch)

Oscylacyjne narzędzia wielofunkcyjne są jeszcze mało doceniane na polskim rynku, pomimo że możliwości ich zastosowań są ogromne. W piątym artykule naszego cyklu opowiemy o zastosowaniach brzeszczotów segmentowych z nasypem węglikowym lub diamentowym przeznaczonych do obróbki glazury i fug, tworzyw sztucznych wzmocnionych włóknem szklanym, żywic epoksydowych oraz betonu komórkowego.

Jak już wspominaliśmy, brzeszczoty segmentowe, stosowane w oscylacyjnych elektronarzędziach wielofunkcyjnych, można podzielić na nożowe i zębate oraz mające ostrza z nasypu diamentowego lub węglikowego. W niniejszym artykule zajmiemy się wyłącznie brzeszczotami segmentowymi, których część roboczą stanowi ostrze z nasypu węglikowego (fot. 1. i 2.) lub diamentowego (fot. 3.). Ogólnie można powiedzieć, że ze względu na swoją geometrię narzędzia te służą do wykonywania cięć prostych lub rowków w takich materiałach jak miękka glazura (fot. 4.) czy piaskowiec, tworzywa sztuczne wzmocnione włóknem szklanym (fot. 5.), żywice epoksydowe (fot. 6.) oraz beton komórkowy (fot. 7.) czy miękka cegła za pomocą oscylacyjnych elektronarzędzi wielofunkcyjnych, jak też do obróbki (oczyszczania) wąskich szczelin oraz usuwania fug (fot. 8.).

4 5

Brzeszczoty segmentowe mają ostrza wykonane z węglików albo diamentów technicznych metodą lutowania próżniowego. Służy ona do przytwierdzania drobin węglików i diamentów do stalowego korpusu, który wykonano ze stali narzędziowej (HCS). Takie brzeszczoty nazywane są też bimateriałowymi, bo składają się z dwóch podstawowych komponentów: stali i węglików lub stali i diamentów technicznych. W zależności od wielkości drobin węglikowych lub diamentowych brzeszczoty mają różne zastosowania. Np. narzędzia mające drobniejsze ostrza węglikowe służą do obróbki wąskich fug, zaś większe – szerszych. Brzeszczoty z nasypem diamentowym służą do obróbki twardszych materiałów niż podobne narzędzia z nasypem węglikowym: tworzyw sztucznych wzmocnionych włóknem szklanym czy żywic epoksydowych, jak też do wykonywania wycięć w miękkiej glazurze. Można w tym miejscu zapytać: dlaczego nie używa się tych brzeszczotów np. do obróbki twardszych materiałów ceramicznych czy gresu? Odpowiedź jest prosta: oscylacyjne elektronarzędzia wielofunkcyjne mają małą moc (średnio 250-300 W), co uniemożliwia lub znacznie spowalnia obróbkę twardych materiałów. Oczywiście, można byłoby zbudować tego typu elektronarzędzia o znacznie większej mocy, ale generowane przez nie wibracje uniemożliwiłyby nam wykonywanie prac rękoma. Naszym zdaniem, można te brzeszczoty zastosować do obróbki twardych materiałów ceramicznych, ale w ściśle ograniczonych warunkach, np. obróbka niewielkich elementów i znacznie skrócony jej czas. Należy tu też pamiętać, że spoiwo, stosowane do przytwierdzenia drobin węglikowych lub diamentowych do stalowego korpusu brzeszczotów, jest twarde, co w wypadku obróbki ceramicznych materiałów twardych skutkuje szybkim stępieniem narzędzia. Gdyby doszło do niego, należy je naostrzyć przez obróbkę materiału abrazywnego, np. piaskowca, o ile operację tę można jeszcze wykonać (nie doszło do całkowitego starcia ostrza).

6 7

8 9

Wszystkie brzeszczoty segmentowe z nasypem węglikowym i diamentowym to narzędzia wygięte (fot. 9.), czyli mające mocowanie schowane w korpusie. Dzięki temu można nimi obrabiać bezpośrednio przy ściankach czy krawędziach, jak też w szczelinach.
Jeśli chodzi prace, w których wykorzystuje się brzeszczoty segmentowe z nasypem węglikowym i diamentowym, to należy tu wymienić prace glazurnicze (fot. 10.) i zabudowę suchą, prace wykończeniowe, remontowe (fot. 11.) i montaż instalacji, jak też budowę statków, łodzi (fot. 12.), jachtów (fot. 13.), przyczep kempingowych oraz zabudowę pojazdów. Jak można się domyślić, podana tu lista prac jest niepełna, bo trudno podać wszystkie możliwe ich kategorie ze względu na potencjał roboczy omawianych narzędzi. W następnym odcinku naszego cyklu omówimy brzeszczoty do cięcia wgłębnego z zasypem węglikowym i skrobaki.

10 11

12 13

Materiałowe zastosowania brzeszczotów segmentowych z nasypem węglikowym lub diamentowym*

Materiał obrabiany	Brzeszczoty segmentowe z nasypem węglikowym	Brzeszczoty segmentowe z nasypem diamentowym
Płyta gipsowo-kartonowa	x**	x
Płyta pilśniowa spajana cementem	xx	xx
Kompozyty pilśniowe	xx	xx
Tworzywa sztuczne wzmacniane włóknem szklanym	xx	xx
Żywice epoksydowe	xx	xx
Obróbka fug	xx	xx
Zaprawa do płytek	x	x/xx
Klej do płytek	x	x/xx
Miękkie płytki ścienne	xx	x
Beton komórkowy	xx	xx
Miękka cegłą	xx	xx

* Dokładne zastosowania poszczególnych modeli brzeszczotów Boscha i innych producentów mogą się nieco różnić od podanych w tabeli, gdyż oparta jest ona na ogólnym podziale aplikacji tych narzędzi.

** xx – doskonale nadające się (główne przeznaczenie), x – odpowiednie, „–” – nienadającesię

W szóstej części naszego opracowania omawiamy wiertła sedniki. Dzięki odpowiedniemu ukształtowaniu ostrzy narzędzia te umożliwiają uzyskanie otworów o wysokiej jakości otworów i tym samym spełniają wysokie wymagania profesjonalistów.

Sedniki przeznaczone są wiercenia przelotowych lub nieprzelotowych otworów o stosunkowo dużej dokładności i średnicach od 10 do 50 mm o małej głębokości. Można nimi także wykonywać wycięcia o kształtach pochodnych od okręgu, w tym także tzw. częściowe na krawędziach elementu drewnianego. Otwory nieprzelotowe wywiercone sednikami mają płaskie dno, co umożliwia mocowanie w nich takich elementów jak zawiasy okuć drzwiczek itp.

Sednik składa się z dwóch podstawowych elementów: okrągłej głowicy wiercącej o dużej średnicy i walcowego uchwytu o małej średnicy, który służy do jego mocowania w wiertarce. Głowica posiada małe ostrze centrujące, dwa ostrza tnące i dwa ostrza boczne (tzw. konturowe) wycinające ściankę otworu, a także dwa duże otwory służące do odprowadzania wiórów. Ostrze centrujące, mające kształt niewielkiego ostrosłupa, wyznacza oś otworu i pozycjonuje osiowo pracę narzędzia w pierwszej fazie wykonywania otworu, czyli do momentu wejścia do pracy głównych ostrzy tnących i bocznych. Główne ostrza tnące służą do wycinania wnętrza otworu, a konturowe wykrawania jego obwodu (ścianki bocznej). Ostrza konturowe, o ile są prawidłowo ukształtowane i ostre, pozwalają na uzyskanie ścian bocznych otworu o wysokiej gładkości, a więc mają zasadniczy wpływ na jakość otworu. Ostrza konturowe pełnią jeszcze jedną ważną funkcję, a mianowicie ponieważ mają kształt stosunkowo długiego łuku, centrują pracę narzędzia i ułatwiają jego zagłębianie się w materiał.

Sedniki wykonuje się ze stali specjalnej, ich głowice są kute i ulepszane cieplnie, następnie wymiarowane w procesie szlifowania. Krawędzie robocze tych narzędzi są szlifowane w celu uzyskania dużej ostrości, ich twardość wynosi przeważnie 50 HRC, co oznacza zdolność do zachowania przez długi czas dobrych własności skrawnych.

Standardowe sedniki dobrej klasy wykonane są zgodnie z normą DIN 77483G. Posiadają głowice skrawające o średnicy od 10 do 50 mm, co oznacza, że przeznaczone są do wiercenia otworów o średnicy 10-50 mm. Średnice ich uchwytów wynoszą 8 mm (przeważnie głowice o średnicy 10-30 mm) lub 10 mm (głowice o średnicy 32-50 mm). Narzędzia te przeznaczone są do wykonywania otworów w drewnie miękkim i twardym oraz fornirowanym.

Pamiętajmy jednak, że sedniki do swojego napędu wymagają wiertarek lub wiertarko-wkrętarek o dużym momencie obrotowym z uchwytem mocującym minimum do 10 mm. O zasadach wiercenia sednikami napiszemy w następnym odcinku naszego cyklu.

Zastosowania oscylacyjnych elektronarzędzi wielofunkcyjnych (część V)

Wiercenie w drewnie (część VI)Sedniki do drewna

W szóstej części naszego opracowania omawiamy wiertła sedniki. Dzięki odpowiedniemu ukształtowaniu ostrzy narzędzia te umożliwiają uzyskanie otworów o wysokiej jakości otworów i tym samym spełniają wysokie wymagania profesjonalistów.