blok reklamowy

Wiertła udarowe (część II). Konstrukcja wiertła udarowego

Wiertło udarowe składa się z czterech podstawowych części: główki, zwanej także głowicą (w przypadku większych wierteł), rdzenia, spiralnych rowków i uchwytu.

Jak wspominaliśmy wyżej, główka jest elementem wiertła, który bezpośrednio przekazuje materiałowi obrabianemu energię udaru, czyli wykonuje czynność kruszenia go. Zamocowane są w niej ostrza lub ostrze z węglików spiekanych. Są obecnie dostępne wiertła SDS-plus, które mają główki całkowicie wykonane w węglików spiekanych, których liczba ostrzy dochodzi do pięciu. Ostrza węglikowe przeważnie lutuje się do głowicy wiertła. I od stosowanej technologii lutowania zależy w dużym stopniu trwałość tego narzędzia. Rozróżnia się: (1) lutowanie i hartowanie w piecu przelotowym (najtańsza technologia, co oznacza też niską jakość wiertła), (2) lutowanie indukcyjne (daje nieco lepszą jakość), (3) lutowanie próżniowe (metoda stosowana w produkcji wierteł o dużych średnicach) i hartowanie, (4) lutowanie AWB i hartowanie (technologia zoptymalizowana pod względem średnicy narzędzia, dająca mu dużą wytrzymałość i obniżająca drgania podczas wiercenia). Głowice całkowicie wykonane z węglików spiekanych mocuje się do korpusu wiertła za pomocą technologii łączenia dyfuzyjnego. Technologia ta zapewnia bardzo mocne połączenie wiertła i głowicy, dzięki czemu można nim wiercić w żelbetonie. Bardzo ważnym czynnikiem wpływającym na trwałość wiertła jest rodzaj węglików spiekanych użytych na ostrza. Są one mieszaniną węglika wolframu, kobaltu i tzw. naturalnych domieszek. Im więcej w tej mieszance jest węglika wolframu, tym mniejsza wielkość ziaren i wyższa odporność oraz dłuższa żywotność ostrza.


Należy tu zauważyć, że średnica główki jest nieco większa niż średnica spirali rowkowej, czyli tzw. korpusu wiertła. Przyczyną tego jest konieczność zmniejszenia jego tarcia o obrabiany materiał, aby móc jak najefektywniej wykorzystać energię udaru generowaną przez napędzające elektronarzędzie i umożliwić najefektywniejsze odprowadzanie urobku.

Zadaniem rdzenia jest zapewnienie wiertłu osiowej pracy i efektywna transmisja energii udaru od uchwytu do głowicy. Spiralne rowki, zaczynające się w głowicy, oplatające rdzeń i kończące się w uchwycie, przeznaczone są, jak już wspominaliśmy, do usuwania urobku z wykonywanego otworu. Spirala, oczywiście, bierze też udział w przekazywaniu energii udarowej, a więc pełni dwie wspomniane role. Mamy różne wykonania spirali: standardowa 2-zwojna L (stosowana w standardowych wiertłach SDS-plus), 2-zwojna U (dobre odprowadzanie urobku podczas wiercenia w materiałach abrazyjnych), 2-zwojna optymalizowana (przyspiesza wiercenie i zmniejsza tarcie), 2+2-zwojna (zoptymalizowana pod względem drgań, dająca lepsze przenoszenie energii udarowej na głowicę, stabilizuje wiercenie i umożliwia szybsze odprowadzanie większych wiórów metalowych podczas obróbki żelbetonu), 4-zwojna standardowa (daje dużą wytrzymałość wiertłu i stabilizuje proces wiercenia), 4-zwojna optymalizowana (daje szybsze odprowadzanie urobku i zwiększa trwałość narzędzia). Rdzeń ze spiralnymi rowkami, czyli korpus narzędzia, wytwarzany jest ze stali chromowo-niklowo-molibdenowej. Jest ona na tyle twarda i sprężysta, iż umożliwia efektywne przenoszenie energii udaru oraz momentu obrotowego wrzeciona elektronarzędzia.


Główną funkcją uchwytu wierteł udarowych jest ich pewne zamocowanie w maszynie, zaś jego zadaniem – transmisja do narzędzia energii udaru oraz obrotów (momentu obrotowego) wytworzonych przez elektronarzędzie. Obecnie wiertła udarowe wykonuje się z różnymi uchwytami, przy czym narzędzia przeznaczone do wiertarek udarowych mają jedynie uchwyt w formie wydłużonego walca, tzw. walcowy, lub tzw. CYL (patent Boscha), czyli uchwyt cylindryczny z wypustem uniemożliwiającym obracanie się narzędzia w uchwycie wiertarskim. Zaś wiertła udarowe do młotków elektropneumatycznych posiadają specjalnie profilowane uchwyty: SDS-plus, SDS-max, sześciokąt 13 mm (SW 13) lub 19 mm (SW 19) oraz wieloklin.
Ta duża liczba rodzajów uchwytów wierteł udarowych stosowanych w młotkach elektropneumatycznych wynika z faktu, że muszą one swoją wielkością odpowiadać pewnemu zakresowi średnic tych narzędzi i być dostosowane do transmisji energii udarowej o różnej wartości, jak również z różnych standardów mocowań wykorzystywanych dotychczas przez producentów elektronarzędzi.
Niewątpliwie najbardziej popularnym obecnie standardem jest system SDS, umożliwiający szybkie mocowanie narzędzi. W ramach niego występują dwa standaryzowane uchwyty SDS-plus i SDS-max.

Wiertła systemu SDS-plus o średnicy uchwytu 10 mm mają cztery wpusty. Dwa z nich w kształcie przypominającym fasolki służą do pewnego mocowania wiertła, jednocześnie zapewniając pewien poosiowy luz umożliwiający mu wykonywanie pracy udarowej, czyli ruchów wzdłuż jego osi. Następne dwa podłużne wpusty przeznaczone są do nadawania wiertłu obrotów. Uchwyt SDS-max jest większy niż SDS-plus, ma średnicę 18 mm i służy do wiercenia otworów o średnicach od 12 do 155 mm. Posiada nie cztery, a pięć wpustów, dwa z nich o kształcie fasolek przeznaczone są do mocowania narzędzia, a trzy podłużne do przekazywania mu obrotów silnika elektrycznego młotka. W systemie SDS oddzielono funkcje blokady wiertła i przenoszenia momentu obrotowego. Dzięki temu uzyskano pewniejsze osadzenie wiertła i dużą powierzchnię stykową z mocowaniem w młotku. Efektem tego jest znaczne zmniejszenie zużycia uchwytu wiertła. Warto także zwrócić uwagę, że praca przy użyciu młotków elektropneumatycznych z systemem SDS odbywa się mniejszym nakładem siłoperatora.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Korony udarowe

Wiertła koronkowe udarowe to narzędzia przeznaczone do wykonywania dużych otworów w twardych materiałach budowalnych, głównie w betonie, za pomocą młotowiertarek SDS-plus lub młotów obrotowych SDS-max.


Zastosowania koron udarowych

W zależności od rodzaju uchwytu narzędziowego wyróżnia się dwa rodzaje koron udarowych: SDS-plus i SDS-max. Jak łatwo można zauważyć, korony SDS-plus stosuje się w młotowiertarkach SDS-plus, a korony SDS-max – w młotach obrotowych kombi z uchwytami SDS-max. Narzędziami tymi wierci się udarowo, czego nie robi się otwornicami podobnymi do nich w konstrukcji i co do zasady pracy. Korony stosuje się do wykonywania otworów w betonie, cegle, cegle silikatowej i murze, mających średnicę od 25 do 112 mm (w przypadku narzędzi SDS-plus) i od 40 do 155 mm (SDS-max). Omawianymi koronami wierci się nieprzelotowe otwory o niewielkiej głębokości: do 50 mm (SDS-plus) lub do 80 mm (SDS-max). Istnieje możliwość wykonywania głębszych wierceń, ale wiąże się to z usuwaniem urobku zarówno z otworów, jak i samych koron. W przypadku otworów należy wybić pozostawiany w nich przez koronę rdzeń. Z powodu konieczności wykonania tychże dodatkowych operacji, wiercenia długich otworów koronami SDS-plus czy SDS-max jest czasochłonne i nieopłacalne. Do tego lepiej nadają się albo wiertła przebiciowe, albo korony diamentowe. Najbardziej popularny obszar wykorzystania udarowych koron SDS-plus i SDS-max to wiercenie otworów pod puszki podtynkowe stosowane do rozdziału przewodów instalacji elektrycznej czy montażu włączników oświetlenia, gniazdek elektrycznych, itp.

  
Budowa koron udarowych

Większość dostępnych na rynku wersji omawianych koron to tzw. narzędzia składane, co oznacza, że ich głównymi i przy tym rozłączalnymi częściami są: udarowa koronka wycinająca, centrujące wiertło udarowe i oprawka. Taka budowa tych narzędzi umożliwia szybką wymianę wiertła prowadzącego (w razie jego zużycia lub zniszczenia), jak i samej koronki wycinającej, co pozwala na wiercenie kolejno otworów o różnych średnicach za pomocą jednego młotka elektropneumatycznego i oprawki. Zwykle sama korona ma 4–6 ostrzy z węglików spiekanych w przypadku wersji SDS-plus i 6–13 w wypadku SDS-max. Liczba ostrzy zależy od średnicy korony i zwiększa się wraz z jej wzrostem. Obecnie ostrza rozmieszcza się na obwodzie korony asymetrycznie, aby przyspieszyć proces wiercenia udarowego i zmniejszyć drgania przenoszone na ręce operatorów. Są one przylutowane bardzo mocno do stalowego cylindra i wystają poza jego grube ścianki. Cylinder narzędzia jest bardzo solidny i trwały, bowiem jest wytworzony z kutej stali, aby mógł sprostać ciężkim warunkom pracy narzędzia i przenosić udary o dużej energii. W niektórych wersjach koron wykonuje się zwoje spiralne (przeważnie 2-zwojne), które służą do odprowadzania urobku ze strefy wiercenia. Niewątpliwie przyspieszają one wiercenie.

Ważną częścią koron jest wiertło centrujące. Jest nim standardowe wiertło udarowe o średnicy 8 mm dla narzędzi z uchwytem SDS-plus i 10–12 mm dla SDS-max. Wiertło to wystaje znacznie ponad krawędź części roboczej koronki i w początkowej fazie wiercenia ustala położenie osi otworu na powierzchni materiału. Następnie wchodzi ono w materiał na tyle głęboko, że nie pozwala koronce w fazie początkowego wycinania udarowego na jakiekolwiek odchylenia boczne od osi lub nierównomierną pracę. Podczas dalszej fazy wiercenia wiertło spełnia funkcję prowadnicy osiowej.

Oprawka służy do osadzenia koronki za pomocą stożka 1:8 (stare wersje koron) lub gwintu oraz do mocowania całego narzędzia w uchwycie maszyny. W zależności od rodzaju korona zakończona jest chwytem SDS-plus lub SDS-max.
Należy tu wspomnieć, że na rynku w grupie koron SDS-max spotyka też korony jednoczęściowe, czyli niebędące narzędziami składanymi. Takie korony przystosowane są do przenoszenia udarów o bardzo dużej energii, które w przypadku tego typu narzędzi składanych doprowadzają szybko do zniszczenia połączeń ich poszczególnych części. Takie jednoczęściowe korony powinno się stosować w najsilniejszych młotach obrotowych.

  
Zasada pracy koron udarowych

Istota pracy korony udarowej polega na wycinaniu udarowym (scil. wykruszaniu i szlifowaniu zarazem) wąskiego okrągłego rowka w betonie lub kamieniu. Można więc powiedzieć, że praca ta przypomina działanie piły otwornicy. I podobnie jak w jej wypadku do obróbki nie potrzeba zbyt dużo energii, ponieważ w celu wykonania otworu usuwa się tylko wąski pas materiału. Jak wiadomo, za pomocą wiertła udarowego wykruszamy całą materię drążonego otworu. Stąd bardziej ekonomicznie i efektywniej jest używać koron do wykonywania w betonie lub kamieniu otworów o dużej średnicy i niewielkiej głębokości, niż wiertełudarowych.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
copyright 2026 portalnarzedzi.pl | wykonanie monikawolinska.eu