Narzędzia pomiarowe Kovine

Autor: Marek Pudło

Już niejeden specjalista budowlany przekonał się, jak dużo można stracić, używając tanich lekkich poziomnic libellowych. Tylko narzędzia prawidłowo wskazujące pion i poziom są gwarancją dokładnych pomiarów. Na polskim rynku doskonałym tego przykładem są poziomnice słoweńskiej firmy Kovine.

W Polsce generalnym importerem poziomnic libellowych i łat budowlanych Kovine jest spółka Geoserv z Warszawy. Firma zajmuje się dystrybucją tych wysokiej jakości narzędzi pomiarowych samodzielnie i przez sieć profesjonalnych partnerów, głównie poprzez sklepy narzędziowe i specjalistyczne firmy zajmujące się sprzedażą różnego rodzaju sprzętu budowalnego (np. agregatów posadzkarskich).

Kovine to firma z bardzo długą tradycją i doświadczeniem technologicznym. Została założona przez J.A. Siegela ponad 100 lat temu, bo w 1904 r., a wtedy jej sztandarowym produktem były składane miarki drewniane (popularne „calówki”). Ważną datą w historii przedsiębiorstwa był rok 1936, kiedy rozpoczęto produkcję poziomnic libellowych. Najbardziej dynamiczny rozwój tego działu nastąpił po 1945 r. kiedy słoweńscy konstruktorzy opracowali modele w drewnianych, metalowych i plastikowych profilach (obudowach). Poziomnice libellowe to sprzęt, z którym marka Kovine jest dzisiaj najlepiej kojarzona. W latach 70. XX w. firma zmieniła nazwę na TOVARNA MERIL KOVINE D.D. i przekształciła się w spółkę. Wtedy do produkcji wprowadzono stalowe taśmy zwijane i inne narzędzia pomiarowe.

Dzisiaj przedsiębiorstwo Kovine to nowoczesna fabryka, która wytwarza najwyższej jakości sprzęt pomiarowy. Cały proces – badania, projektowanie, produkcja, marketing i sprzedaż – prowadzony jest zgodnie z międzynarodową normą ISO 9001:2008. Ten certyfikat, który Słoweńcy zdobyli w 2000 r., jest gwarancją, że produkty Kovine spełniają najwyższe normy dokładnościowe.

W ofercie firmy Kovine znajdziemy kilkadziesiąt pozycji podzielonych na różne grupy produktowe. Są wśród nich oczywiście poziomnice libellowe, zwijane taśmy stalowe, łaty posadzkarskie, kątowniki i kątomierze, instrumenty laserowe, suwmiarki, narzędzia ręczne (szczególnie do prac posadzkarskich) czy nawet ołówki. Katalog polskiego importera – firmy Geoserv z Warszawy – jest nieco cieńszy, a w naszym kraju można kupić głównie poziomnice libellowe, łaty posadzkarskie, kątowniki, taśmy zwijane i miary składane. Flagowym produktam Kovine w Polsce jest seria poziomic libellowych Kovine EXACTA i łata posadzkarska Kovine Z80T1L. Oba narzędzia pomiarowe to dość unikalne rozwiązania i warto im poświęcić kilka zdań.

Poziomnice libellowe Kovine EXACTA występują w dwóch formatach – z profilem zamkniętym (modele LAP3) i z dwoma uchwytami roboczymi wewnątrz profilu (modele LAP3R). Posiadają one trzy libelle – dwie pionowe i jedną poziomą. Ta ostatnia ma podkładkę fosforyzującą, która pomaga pracować w ciemnych pomieszczeniach, i wytrawiony wskaźnik 2-procentowgo spadku (np. do układania terakoty lub wylewania posadzki na tarasach). Poziomnice typu LAP /R/ mogą służyć jako wzorcowe dzięki dokładności 0,3 mm/m. EXACTA oferowana jest w ośmiu podstawowych długościach: 60, 80, 100, 120, 150, 180, 200 cm oraz bardzo unikalna na rynku długość 250 cm. Za wysoką dokładność pomiarów i trwałość poziomnic odpowiada wzmocniony, trzykomorowy profil 60 x 24 mm z aluminium o wyjątkowej gramaturze 900 g/m.

Choć łata posadzkarska jest uboższa technologicznie od zwykłej poziomnicy libellowej, to może być wciąż interesującym narzędziem. Model Kovine Z80T1L na pierwszy rzut oka nie różni się od innych podobnych łat tego typu na rynku. Jednak diabeł tkwi w szczegółach. Okazuje się bowiem, że w dwukomorowym aluminiowym profilu o wymiarach 83 x 18 mm i gramaturze 860 g/m ukryto część roboczą o grubości aż 4 mm. W konkurencyjnych produktach ten element ma zwykle grubość ścianki profilu ok. 1,7 mm. Co to oznacza w praktyce? Zanim agresywny suchy beton zniszczy łatę Kovine podczas ściągania zaprawy, na śmietnik trafią 2–3 łaty innych producentów. Rachunek ekonomiczny zakupu jest więc prosty i nie trzeba go tłumaczyć. Łata Kovine Z80T1L ma jedną fosforyzującą libellę poziomą i jest oferowana w pięciu długościach – 100, 150, 200, 250 i 300cm.

Autor: Marek Pudło, (fot. Bosch)

Firma Bosch wprowadza właśnie na rynek nowy laserowy niwelator obrotowy, przeznaczony dla najbardziej zaawansowanych użytkowników. Niemieccy inżynierowie zastosowali kilka rozwiązań, których nie spotkamy w żadnym innym instrumencie tego typu.

Już z zewnątrz nowy niwelator Bosch różni się od klasycznych konstrukcji. Choć sam kształt instrumentu pozostał niezmieniony, to jednak na jego obudowie nie znajdziemy klasycznego panelu sterowania z klawiszami. Instrument obsługuje się bowiem tylko za pomocą odbiornika laserowego Bosch LR 50 Professional. Pełni on rolę klawiatury, jeśli zamocujemy go w specjalnej kieszeni na niwelatorze, lub pilota zdalnego sterowania, gdy zamocowany jest na łacie. To właśnie za jego pomocą regulujemy wszystkie parametry pracy instrumentu – pochylamy wiązkę lasera, a w modelu HV możemy go postawić również bokiem i rzucić wiązkę pionową. To jeszcze nie koniec – oba elementy zestawu pomiarowego komunikują się dwustronnie, czyli operator może pilotem wysyłać komendy do niwelatora, ale też z niwelatora docierają do odbiornika informacje np. o rozpoziomowaniu instrumentu czy ustawionym spadku (w procentach).

Może na początku jest to skomplikowane, ale ma swoje praktyczne uzasadnienie. Po pierwsze, takie rozwiązanie stanowi zabezpieczenie antykradzieżowe. Niwelator bez towarzyszącego mu czujnika jest praktycznie bezużyteczny, bo przecież nie można nim w ogóle sterować. Po drugie, dwustronna komunikacja radiowa pozwoliła na wprowadzenie do niwelatora Bosch GRL 500 H/HV Professional niezwykle przydatnej i rzadko spotykanej w produktach konkurencji funkcji Center Line do automatycznego ustawiania spadków. Jak ona działa? Operator naciska na odbiorniku przycisk, a niwelator rozpoczyna pochylanie wiązki laserowej i skanuje nią odbiornik na łacie. Na bieżąco otrzymuje z sensora informację zwrotną o położeniu linii i dotąd pochyla głowicę, aż wiązka trafi w środek czujnika. Voilà! Spadek mamy ustawiony w kilkanaście sekund i dodatkowo na ekranie czujnika wyświetla się jego wartość wyrażona w procentach. W tradycyjnych niwelatorach, w których pochyla się wiązkę ręcznie, procedura ta jest dość żmudna i zajmuje dużo więcej czasu. Warto wspomnieć, że Center Line działa zarówno w trybie pracy w poziomie, jak i w pionie). I wreszcie, po trzecie, skondensowanie w jednym urządzeniu dwóch innych (odbiornik + pilot) pozwoliło ograniczyć liczbę elementów w walizce, które przecież często lubią się zgubić.

Seria niwelatorów Bosch GRL 500 Professional składa się z dwóch modeli – ten z literą „H” to najprostszy instrument do pracy w płaszczyźnie poziomej, z kolei oznaczony „HV” może także pracować w położeniu pionowym. W obu instrumentach można pochylać wiązkę (automatycznie lub ręcznie) w górę lub w dół. Już te właściwości wskazują zastosowania obu modeli – pierwszy przeznaczony jest głównie do prac budowlanych na zewnątrz (niwelacja, wyznaczanie spadków), drugi z kolei sprawdzi się również wewnątrz pomieszczeń (wyznaczanie przebiegu ścian działowych). Oba niwelatory charakteryzują się maksymalnym zasięgiem pracy 500 m (średnica) i dokładnością +-0,05 mm/m. Zastosowany w nich kompensator elektroniczny odpowiada za samopoziomowanie w zakresie ±10% (5,7°). Z funkcją samopoziomowania połączony jest system ostrzegania o rozpoziomowaniu, który wyłącza instrument w momencie jego poruszenia i w ten sposób chroni operatora przed popełnieniem błędu pomiarowego.

Jeszcze kilka słów o samym odbiorniku Bosch LR 50 Professional. Oprócz wspomnianych wcześniej cech ważne jest też to, że czujnik to wersja cyfrowa. Oznacza to, że pokazuje on różnice wysokości w wartościach cyfrowych – na ekranie pojawiają się nie tylko wskazania strzałką, ale operator dostaje także konkretną wartość (np. 1 mm), o jaką wiązka laserowa jest aktualnie niżej lub wyżej od środka odbiornika. Duży zakres linijki odbiorczej pozwala wykonywać bardzo wygodnie niwelację i odczytywać różnice wysokości bezpośrednio na czujniku zamiast na łacie laserowej. LR 50 – chyba jako jedyny odbiornik na rynku – posiada ekran dwustronnie podświetlany. Nie ma więc żadnych problemów, by pracować nim w ciemnych pomieszczeniach. Godny podkreślenia jest fakt, że czujnik – podobnie jak sam niwelator – spełnia dość wysoką normę IP56 odporności na wodę i pył, przez co całym zestawem można pracować także w deszczu. Obudowa niwelatora – szczególnie metalowa klatka głowicy – chroni instrument przed skutkami upadku z wysokości 1 m. Nad prawidłowym działaniem niwelatora czuwa z kolei opatentowany przez firmę Bosch czujnik kalibracji. Jeśli zarejestruje on, że instrument został poddany zbyt dużemu wstrząsowi (upadek), pracował w zbyt ekstremalnych temperaturach lub minęło 12 miesięcy od ostatniego sprawdzenia instrumentu, to wyświetli na odbiorniku ikonę informującą o konieczności przeprowadzenia kalibracji (samodzielnej lub w serwisie).

Na koniec jeszcze kilka zdań o zasilaniu. Zarówno niwelator, jak i odbiornik czerpią energię z akumulatorów litowo-jonowych – niezawodnych, trwałych i wygodnych w obsłudze (można je doładowywać w dowolnym momencie). Po zamocowaniu czujnika w niwelatorze ładowanie obu urządzeń odbywa się równolegle. Warto podkreślić, że już po 20 min ładowania zestaw będzie pracował bez przerwy przez 4 godz., a całkowite naładowanie nastąpi po 3 godz., wystarczając nawet na 30 godz. ciągłego wirowania.

Dane techniczne niwelatora laserowego Bosch GRL 500 H/HV Professional

Model	GRL 500 H	GRL 500 HV
Dokładność	0,05 mm/1 m	0,05 mm/1 m
Zasięg	500 m z detektorem LR 50 (średnica)	500 m z detektorem LR 50 (średnica)
Prędkość obrotowa	600 min-1	600 min-1
Tryb pracy	w płaszczyznach poziomej i pochylonej,	w płaszczyznach poziomej, pionowej i pochylonej,
Zakres regulacji spadku	10%/5,7°	10%/5,7°
Kompensator	zakres 10%, samopoziomowanie, sygnalizacja niespoziomowania	zakres 10%, samopoziomowanie, sygnalizacja niespoziomowania
Zasilanie	akumulator Li-Ion (25 h ciągłej pracy)	akumulator Li-Ion (25 h ciągłej pracy)
Waga	2,2 kg	2,2 kg

Dane techniczne detektora Bosch LR 50 Profesisonal

Dokładności pracy	0,5/1/2 mm
Zasięg pracy	500 m (średnica)
Zasilanie	akumulator Li-Ion
Waga	0,3kgosch

Niwelator laserowy Bosch GRL 500 H/HV Professional