Elektropneumatyczne młoty Makita

 

Przeglądając katalog młotów elektropneumatycznych Makita, można dostać oczopląsu. Jeśli pominiemy lekkie modele SDS-plus, do wyboru pozostanie 15 młotów udarowo-obrotowych i udarowych SDS-max. Japońska firma potrafi więc usatysfakcjonować nawet najbardziej wymagającego użytkownika.

Nie sposób w tak krótkim materiale opisać wszystkich dostępnych młotów Makita SDS-max. Zresztą o wielu z nich pisaliśmy już szczegółowo na łamach „Gazety Narzędziowej”, często prezentację uzupełniając filmami publikowanymi na naszej stronie internetowej www.portalnarzedzi.pl. W tym artykule skupimy się raczej na przedstawieniu najważniejszych rozwiązań konstrukcyjnych stosowanych w młotach Makita, które sprawiają, że narzędzia tej marki są jednymi z najchętniej kupowanych przez polskich użytkowników z branży ogólnobudowlanej. W ofercie młotów wyburzeniowych SDS-max Makita znajdziemy zarówno modele udarowo-obrotowe, którymi się wierci i kuje, jak i wersje tylko kujące. Modele te występują w różnych klasach wagowych: od 5 do 12 kg. Młoty w związku z tym zróżnicowaniem wagowym napędzane są silnikami o mocach od 850 do 1510 W. Dużo istotniejsze jednak w przypadku charakteryzowania młotów są ich możliwości pracy udarowej kujące, które wyrażają się energią pojedynczego udaru. Młotkami Makita uda nam się więc skuć i delikatną ścianę z pustaka ceramicznego bez większych, niekontrolowanych zniszczeń, i najtwardszy beton klasy B45 (moce udarów od 5,6 J od 29,5 J).

Najważniejszymi elementami konstrukcyjnymi każdego elektronarzędzia są silnik i przekładnia. To parametry silnka i sposób przeniesienia napędu i zamiany ruchu obrotowego na inne jego rodzaje decydują w dużej mierze o końcowej wydajności maszyny. We wszystkich modelach młotów wyburzeniowych Makita SDS-max zastosowano najnowocześniejsze jednostki napędowe, które charakteryzują się nie tylko bardzo dobrymi parametrami technicznymi, ale także najwyższą kulturą pracy i trwałością. W wielu modelach młotów Makita układy napędowe rozbudowane są o zaawansowaną elektronikę sterującą pracą maszyn. Są więc układy miękkiego startu, które powoli rozpędzają wiertła, oszczędzając w ten sposób zużycie podzespołów elektrycznych młotków. System stabilizacji obrotów pod zmiennym obciążeniem dba o to, żeby młot pracował z pełną wydajnością, nawet gdy w uchwycie zamontowana jest największa korona i wiercimy w twardym materiale. Z kolei inne układy elektroniczne w niektórych modelach pozwalają sterować płynnie obrotami za pomocą włącznika spustowego lub pokrętła do regulacji wstępnej prędkości obrotowej. Są także systemy bezpieczeństwa, które automatycznie wyłączają urządzenia w momencie zużycia się szczotek węglowych. Są one sprzężone w większości modeli z kontrolkami diodowymi, które na zielono oznajmiają gotowość maszyny do pracy, a na czerwono ostrzegają o konieczności jak najszybszego wysłania maszyny do serwisu na wymianę zużytych szczotek. Jeśli tego nie zrobimy na czas, może spotkać nas niemiła niespodzianka – po 8 godz. pracy od zaświecenia się lampki młot wyłączy się i nie będzie go można uruchomić. Wszystkie te elektroniczne dodatki sprawiają, że młotki Makita wyciskają 110% możliwości z mechanicznej konstrukcji silnika, przekładni i udaru elektropneumatycznego.

 

Zatrzymajmy się jeszcze na chwilę przy mechanicznych walorach młotów wyburzeniowych Makita. W większości modeli producent stosuje sprzęgło przeciążeniowe, które rozłącza napęd w momencie zakleszczenia się osprzętu podczas wiercenia lub kucia. To bardzo ważny element, który zapewnia bardzo wysoki poziom bezpieczeństwa pracy, szczególnie podczas wiercenia otworów o dużych średnicach. Z kolei w mechanizmie udaru pneumatycznego producent stosuje specjalne zabezpieczenie przed pustymi uderzeniami. Oznacza to, że młot zaczyna kuć w momencie przyłożenia osprzętu do obrabianego materiały. Jest to metoda na znaczne przedłużenie żywotności elementów konstrukcyjnych udaru, ale także ochronę najdelikatniejszego elementu układu, czyli uchwytu narzędziowego SDS-max. W tym miejscu warto wspomnieć, że w zaawansowanych technicznie młotach japoński producent stosuje układ Soft No Load. Redukuje częstotliwość udarów na biegu jałowym, dzięki czemu zmniejsza wibracje przenoszone na ręce operatora, jak też umożliwia dokładne rozpoczynanie operacji kucia. Układ ten ogranicza też siłę pustych udarów i zapewnia uchwytowi SDS-max dłuższą żywotność. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że w Makitach znajdziemy uchwyty automatyczne – oznacza to, że do osadzenia wiertła czy dłuta w gnieździe nie trzeba odciągać tulei blokującej. Wciskamy narzędzie w gniazdo, a kliknięcie oznacza jego prawidłowy montaż.

Każdy liczący się na rynku producent dużych młotów wiercąco-kujących i kujących posiada modele wyposażone w systemy antywibracyjne. Makita jest pod tym względem liderem rynku światowego, gdyż jej inżynierowie pierwsi zastosowali w młotach układ przeciwwag. Swoje zaawansowane rozwiązanie Makita nazwała AVT (Anti Vibration Technology). Głównym zadaniem tego układu jest zminimalizowanie ilości przenoszonych wibracji na ciało pracownika. Normy europejskie określają bardzo precyzyjnie, jaką ilością wibracji może być obciążony operator w trakcie jednego dnia roboczego. Wartość ta jest wyrażana za pomocą współczynnika ELV (Exposure Limit Value). Stosowanie systemów antywibracyjnych sprawia, że na ciało przenosi się mniej drgań niż w przypadku standardowych młotów i operator może dłużej pracować bez łamania przepisów BHP.

 

System AVT w młotach Makita składa się zasadniczo z dwóch podzespołów. Aktywny dynamiczny tłumik drgań jest zintegrowany z mechanizmem udarowym. To w rzeczywistości wspomniana przeciwwaga na sprężynach, której głównym zadaniem jest neutralizacja odrzutu maszyny powstającego w wyniku ruchu posuwisto-zwrotnego bijaka mechanizmu udarowego. Tę część wibracji, z którą nie poradzi sobie masa balansująca, przechwytuje sprężynowo-zawiasowy system mocowania rękojeści głównej do korpusu narzędzia oraz w niewielkie mierze miękkie okładziny Soft grip na uchwytach głównym oraz pomocniczym. Dzięki systemowi AVT pracownik przekracza normę ELV dopiero po 2-3 godz. (w zależności od modelu młota) nieprzerwanego kucia betonu o wytrzymałości 40 N/mm2, co w przypadku niektórych konkurencyjnych młotków jest wartością dwa razy dłuższą.

I na koniec warto pokazać kilka rozwiązań praktycznych, które zapewniają wysoką ergonomię pracy młotami SDS/max  Makity. Po pierwsze, trzeba podkreślić bardzo dużą dbałość producenta o jakość stosowanych materiałów. Chodzi tutaj głównie o okładziny na rękojeściach głównych i pomocniczych – są to przeważnie miękkie gumy Soft grip, które zapobiegają ślizganiu się dłoni. Wielkość uchwytów i przełączników jest tak dobrana, by młoty można było obsługiwać w grubych rękawicach roboczych. Nie wolno zapominać o bardzo użytecznej funkcji uchwytu narzędziowego, dzięki której można obracać osprzęt i ustawiać go w 12 różnych położeniach kątowych. Jest to szczególnie przydatne przy kuciu płaskimi dłutami i przecinakami. Najcięższe modele młotów Makita posiadają uchwyty pomocnicze w kształcie litery „D”, które można obracać o 360° wokół osi narzędzia i regulować położenie w płaszczyźnie prostopadłej do osi maszyny.
Reasumując, młoty SDS-max Makita to zaawansowane technicznie urządzenia zdolne sprostać wygórowanym wymaganiom firm budowlanych. Ich niezawdoność i siła zostały sprawdzone na milionów budów od Azji, Europy i obu Ameryk.

 

Dane techniczne młotów SDS-max marki Makita

Model

HR3540C

HR3541FC

HR4001C

HR4011C

HR4002

HR4003C

HR4013C

HR4501C

HR4511C

HR5201C

HR5212C

Obrotowy/kujący

+/+

+/+

+/+

+/+

+/+

+/+

+/+

+/+

+/+

+/+

+/+

Moc silnika (W)

850

850

1100

1100

1050

1100

1100

1350

1350

1500

1510

Prędkość obrotowa (obr./min)

315-630

315-630

235-480

235-480

680

250-500

250-500

130-280

130-280

130-260

150-310

Częstotliwość udarów (min-1)

1650-3300

1650-3300

1350-2750

1350-2750

2500

1450-2900

1450-2900

1250-2750

1250-2750

1075-2150

1100-2250

Energia udaru (J)

5,6 J

5,7 J

6,8 J

6,2 J

6,1 J

8,3 J

8,0 J

10,1 J

9,4 J

19,7 J

19,1 J

Miękki start

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

Regulacja prędkości obrotowej /częstotliwości udarów

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

Elektroniczna stabilizacja obrotów/udarów

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

Sprzęgło przeciążeniowe

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

Zabezpieczenie przed „pustymi” udarami

+ SOFT NO LOAD

+ SOFT NO LOAD

System antywibracyjny AVT

+

+

+

+

+

Masa (kg)

5,2

5,6

6,3

6,7

6,6

6,2

6,8

8,2

9,0

11,3

11,9

 

Model

HM0870C

HM0871C

HM1101C

HM1111C

HM1203C

HM1205C

HM1213C

HM1214C

Obrotowy/kujący

-/+

-/+

-/+

-/+

-/+

-/+

-/+

-/+

Moc silnika (W)

1100

1100

1300

1300

1510

1510

1510

1510

Prędkość obrotowa (obr./min)

Częstotliwość udarów (min-1)

1100-2650

1100-2650

1100-2650

1100-2650

950-1900

950-1900

950-1900

950-1900

Energia udaru (J)

7,6 J

8,1 J

11,5 J

11,2 J

19,1 J

19,1 J

18,6 J

19,9 J

Miękki start

+

+

+

+

+

+

+

+

Regulacja prędkości obrotowej /częstotliwości udarów

+

+

+

+

+

+

+

+

Elektroniczna stabilizacja obrotów/udarów

+

+

+

+

+

+

+

+

Sprzęgło przeciążeniowe

Zabezpieczenie przed „pustymi” udarami

+ SOFT NO LOAD

+ SOFT NO LOAD

+ SOFT NO LOAD

+ SOFT NO LOAD

System antywibracyjny AVT

+

+

+

+

Masa (kg)

5,1

5,6

8,0

8,0

9,7

9,7

10,8

12,3

SOFT NO LOAD – WŁĄCZE– MASZYNY NA BIEGU JAŁOWYM BEZ OBCIĄŻENIA POWODUJE OBNIŻE– OBROTÓW ORAZ WIBRACJI. W TEN SPOSÓB OPERATOR MOŻE W SPOSÓB SKUTECZNY I PRECYZYJNY PRZYŁOŻYĆ SZPIC LUB DŁUTO W ŻĄDANE MIEJSCE ROZPOCZĘCIA PRACY. W MOMĘCIE DOCIŚNIĘCIA NARZĘDZIA DO MATERIAŁU UKŁAD ELEKTRONICZNY PRZYWRACA PEŁNĄ MOC ZNAMIONOWĄ URZĄDZENIA.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Bruzdownice (część II). Konstrukcja

Konstrukcję bruzdownic oparto ją na szlifierkach kątowych lub na pilarkach tarczowych (typ rzadziej spotykany). W 2. części artykułu omówimy tylko bruzdownice konstrukcyjnie oparte na szlifierkach kątowych, bo to narzędzia najczęściej wykorzystywane w budownictwie.

W zasadzie można powiedzieć, że maszyny te to szlifierki kątowe przystosowane do cięcia dwoma tarczami diamentowymi. Warto tu wspomnieć, że jest na rynku maszyna 3-tarczowa Rhodiusa, która – jak na razie – stanowi konstrukcję unikalną opartą również na szlifierce kątowej. Stosowane są w niej specjalne tarcze z segmentami diamentowymi rozwiedzionymi jak zęby piły. Nietypowe konstrukcyjnie bruzdownice oferuje także Makita (SG 150 i SG 180), oparte są one bowiem na konstrukcji kątowej wiertarki z uchwytem D. Bruzdownice klasyczne, którymi w artykule zajmujemy się, wyposażane są w uchwyt umożliwiający montowanie dwóch tarcz diamentowych, a także pozwalający na zmianę ich odstępu w celu wycinania kanału o określonej szerokości. Maksymalna szerokość cięcia to ok. 40 mm. Podobnie jak w przypadku szlifierek kątowych, można wyróżnić bruzdownice małe i duże. Pierwsze z nich są przystosowane do cięcia tarczami diamentowymi o średnicy 115, 125 i 150 mm, zaś drugie – 180 i 230 mm. Omawiane maszyny mają następujące podstawowe elementy konstrukcyjne:

  • silnik elektryczny,
  • wentylator chłodzący,
  • zębatą przekładnię kątową,
  • łożyska,
  • specjalny uchwyt umożliwiający montaż dwóch tarcz i regulację ich odstępu,
  • blokadę wrzeciona,
  • specjalną prowadnicę z osłoną wyposażoną w rękojeść, adapter do odsysania pyłu oraz regulację głębokości cięcia,
  • włącznik,
  • elektroniczne układy sterowania lub antyprzeciążeniowe,
  • obudowę z rękojeścią główną,
  • przewód zasilający.


Napędem w bruzdownicach są elektryczne silniki komutatorowe zasilane jednofazowym prądem zmiennym 230 V. Często instaluje się w nich tzw. samoodłączające się szczotki węglowe. Mają one wewnątrz trzpień ze sprężynką. Jeżeli dojdzie do ich ok. 70-proc. zużycia, a więc skrócenia o ok. 2/3, trzpień, wykorzystując sprężynkę, automatycznie odpycha szczotkę od komutatora. Powoduje to odcięcie zasilania od silnika i zaprzestanie jego działania, czego konsekwencją jest konieczność wymiany szczotek węglowych. W ten sposób zabezpieczany jest komutator przed zetknięciem się z mocowaniem szczotek, które następuje w wyniku ich całkowitego zużycia i powoduje jego uszkodzenie. Obecnie niektóre firmy stosują w swoich szlifierkach szczotki o przedłużonej żywotności zapewniające do 200 godz. nieprzerwanej pracy. Omawiane maszyny mają także specjalne plastikowe śruby, które umożliwiają szybką wymianę szczotek bez konieczności demontowania obudowy tych elektronarzędzi. Jak wiadomo, bruzdownice podczas pracy wytwarzają duże ilości pyłu i kurzu. Dlatego ich wirniki zabezpiecza się specjalnymi żywicami przed agresywnym działaniem ich drobin.

Bruzdownice należą do elektronarzędzi o długich cyklach pracy. Dlatego bardzo istotnym ich podzespołem jest układ chłodzenia. Podstawowym elementem tego układu jest wentylator zamontowany na wirniku. Jego głównym zadaniem jest niedopuszczenie do powstania wysokiej temperatury uzwojeń silnika oraz częściowe schłodzenie mechanizmów przekładni. Warto zwrócić uwagę, że wentylator w tych maszynach pełni jeszcze jedną ważną funkcję, a mianowicie umożliwia szybkie schłodzenie mechanizmów i silnika na obrotach luzem oraz tzw. przedmuchanie wnętrza urządzenia, przez co również usuwany jest z niego kurz.


Każda bruzdownica o konstrukcji opartej na szlifierkach ma kątową przekładnię zębatą, która zmniejsza obroty silnika z ok. 25.000-30.000 min-1 do maksymalnie 10.000 min-1 (bruzdownice na tarcze o średnicy 115 i 125 mm), 7800 (bruzdownice na tarcze o średnicy 150 mm) lub do 6600 min-1 (bruzdownice na tarcze o średnicy 180 i 230 mm). Jak widać z wielkości prędkości obrotowych, maszyny te parametrami pracy w zasadzie nie różnią się od szlifierek kątowych. W ich konstrukcji, tak jak zresztą w przypadku wszystkich elektronarzędzi profesjonalnych, bardzo ważną rolę pełnią łożyska. Służą one do mocowania elementów obracających się, a więc wirnika silnika i wrzeciona. Wykorzystuje się do tego celu łożyska kulkowe i igiełkowe. Ich mocne osadzenie jest niezwykle ważne z punktu widzenia precyzji i stabilności pracy mechanizmów tych maszyn, a także ich trwałości.

Bruzdownice są wyposażone w uchwyty narzędziowe umożliwiające, jak już wspominaliśmy, montaż dwóch tarcz diamentowych do cięcia i regulację odległości pomiędzy nimi. Ich wrzeciona, tak jak szlifierek kątowych, mają gwint M14. Stosuje się w nich standardowe tarcze diamentowe posiadające okrągły otwór mocujący o średnicy 22 mm (tzw. średnica wewnętrzna tarcz diamentowych). Podobnie jak w przypadku wszystkich szlifierek kątowych, każda bruzdownica ma blokadę wrzeciona. Jak nazwa wskazuje, służy ona do unieruchomienia wrzeciona i przez to pozwala na mocne dokręcenie tarcz. Jest ona prostym w konstrukcji mechanizmem. Jej podstawowe części to wysuwny trzpień i sprężynka. Trzpieniem przez naciśnięcie ręką blokuje się koło zębate przekładni. Sprężynka zaś służy do jego automatycznego podnoszenia i odblokowania wrzeciona, a także nie dopuszcza do unieruchomienia maszyny w czasie pracy.
Bardzo istotnym elementem każdej bruzdownicy, bez względu na typ jej konstrukcji, jest prowadnica. Ma ona kółka, co ułatwia posuw maszyny po obrabianej powierzchni i odpowiednie dozowanie jego siły. Wyposażono ją w osłonę z adapterem do odkurzacza w celu odpylania pola pracy, a także rękojeść służącą do prowadzenia elektronarzędzia. Prowadnica ma regulację głębokości cięcia, co jest niezmiernie ważne dla techniki i ekonomii pracy oraz umożliwia wycięcie takiego kanału, jaki jest potrzebny, a nie takiego, jaki może wykonać dana maszyna.

W niektórych modelach bruzdownic stosuje się mechaniczne sprzęgło przeciążeniowe. Uniemożliwia ono zatrzymanie obrotów silnika w przypadku zakleszczenia się diamentowych tarcz tnących w obrabianym materiale, co jest bardzo szkodliwe dla jego uzwojeń, a także zapobiega zbyt mocnemu posuwowi, który doprowadza do znacznego spowolnienia obrotów i przegrzewania się tych maszyn. Należy tu zaznaczyć, że sprzęgło przeciążeniowe jest mechanizmem zastosowanym w niewielu modelach dostępnych na rynku i należy je traktować jako dodatkowe zabezpieczenie antyprzeciążeniowe i element zwiększający bezpieczeństwo pracy.


Włącznik bruzdownic, podobnie jak szlifierek kątowych, ma podwójną blokadę. Spełnia ona dwie ważne funkcje ze względów bezpieczeństwa: po pierwsze, uniemożliwia przypadkowe włączenie maszyny, np. podczas jej przenoszenia, po drugie, blokuje pozycję włączenia. Taka konstrukcja włącznika zapewnia bezpieczną obsługę tych elektronarzędzi.

W bruzdownicach stosuje się takie elektroniczne układy jak Constant-Electronic, antyprzeciążeniowy i ograniczający prąd rozruchu, a także uniemożliwiający samowłączenie się maszyny po przerwie w dostawie energii elektrycznej. Constant-Electronic służy do utrzymywania stałych obrotów silnika pod zmieniającym się obciążeniem urządzenia na poziomie prędkości obrotowej na biegu luzem lub maksymalnie o ok. 5-8% od niej mniejszych, co jest istotne dla wydajnej pracy i stabilizacji procesu cięcia betonu, cegły czy kamienia. Ponieważ bruzdownice mają długie cykle pracy, stosuje się w nich elektroniczne zabezpieczenie przed przeciążeniem. Wykorzystuje ono sensor kontrolujący temperaturę uzwojeń i w wypadku przekroczenia jej wartości krytycznej wyłącza elektronarzędzie. Omawiane urządzenia mają silniki o dość dużej mocy i dlatego wyposaża się je w tzw. soft start, czyli układ ogranicznika prądu rozruchu. Jego działanie polega na ograniczeniu wartości prądu rozruchowego i ochronie silnika elektronarzędzia przed spaleniem oraz sieci elektrycznej przed nadmiernym przeciążeniem. Dla bezpiecznego użytkowania bruzdownic ważny jest także układ, który uniemożliwia ich samowłączenie. Jest ono możliwe tylko po wznowieniu dostawy prądu, która następuje po nagłym zaniku energii elektrycznej w momencie, kiedy narzędzie było włączone. Opisywany układ uniemożliwia włączenie bruzdownicy w wyniku wznowienia dostawy energii elektrycznej.
Tzw. część napędowa bruzdownicy ma korpus taki jak szlifierki kątowe. Korpusy są dwuczęściowe: składają się z (1) obudowy silnika z rękojeścią wykonanej z tworzywa i (2) aluminiowej obudowy przekładni. Taka konstrukcja korpusów gwarantuje pewne i dokładne osadzenie mechanizmów tych urządzeń.


Jeśli chodzi o tzw. rękojeści główne, to ich rodzaj zależy od wielkości bruzdownicy. W przypadku małych bruzdownic stanowi je obudowa silnika, tak jak małych szlifierkach kątowych. W pewnych modelach tych elektronarzędzi jest ona specjalnie profilowana. Duże bruzdownice mają rękojeści główne wykonane z tworzywa. Są one ergonomicznie ukształtowane, aby mogły być wygodnie trzymane jedną ręką.

Energię elektryczną do bruzdownic doprowadza się za pomocą kabla z końcówką umożliwiającą podłączenie go do standardowego gniazda elektrycznego. Kabel zamontowany jest na końcumaszyny.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
copyright 2026 portalnarzedzi.pl | wykonanie monikawolinska.eu