blok reklamowy

Czy wiercenie w stali musi być uciążliwe?

Wiercenie w stali wykonywane za pomocą wiertarek ręcznych może się stać czynnością bardzo uciążliwą, jeśli użyjemy do tego wierteł o nieodpowiedniej geometrii. Zastanówmy się więc, jakie wiertła najlepiej zastosować do tego typu operacji.

Oczywiste jest, że do wiercenia w stali używa się wierteł krętych specjalnie przeznaczonych do tego typu obróbki. Jednakże wiele osób, które muszą wykonywać otwory w stali, narzeka, że chociaż używa do tego prawidłowych narzędzi, jest to operacja długotrwała i wymagająca użycia dużej siły nacisku na wiertarkę, a więc męcząca. Można więc zapytać, skąd wynika konieczność stosowania tak dużej siły? Najprościej można odpowiedzieć, że – z geometrii wierteł. Wiertła standardowe mają bowiem najprostszą z możliwych geometrię krawędzi skrawających, czyli skręcone krawędzie stożkowate, połączone krawędzią poprzeczną zwaną ścinem. Znajduje się on na samym wierzchołku osi wiertła. Konsekwencją tego usytuowania jest bliska zeru prędkość obwodowa ścina. Jego krawędź tnąca jest do tego tępa i dlatego bierze niewielki udział w procesie wiercenia. W zasadzie szlifuje tylko powierzchnię obrabianego metalu. Ponieważ ścin nie jest ostry, nie centruje wiertła, pozwalając zbaczać mu z wyznaczonego punktu wiercenia w pierwszej fazie wykonywania otworu (tylko podczas wiercenia ręcznego). Na skutek tego dochodzi często do zarysowania powierzchni elementu, w którym wiercimy.

Aby do tego nie dopuścić, musimy wywierać mocny docisk na narzędzie. Badania wykazały, że do 60% siły nacisku zużywane jest na pokonanie oporu, który metal stawia ścinowi. Duża siła nacisku i tarcie w strefie skrawania są przyczynami powstawania w niej wysokiej temperatury. Aby temu zapobiec, musimy stosować chłodzenie. Stąd, jak widać, krawędź ścina jest przyczyną wielu kłopotów z wierceniem w metalach, szczególnie w twardej stali. Jedną z metod radzenia sobie z nimi jest stosowanie wierteł o zoptymalizowanej geometrii, która eliminuje konieczność stosowania dużej siły, jednocześnie zwiększając szybkość wiercenia w metalach.

Aby sprawdzić, jak skuteczne jest wiercenie wiertłami o zmodyfikowanej geometrii krawędzi skrawających ostrzy, wykorzystaliśmy do tego wiertła: HSS (o zmodyfikowanej geometrii typu A (zob. rysunek zamieszczony w artykule), HSS TiN (wiertła HSS pokryte azotkiem tytanu o zmodyfikowanej geometrii typu A) i kobaltowe HSS-Co (o zmodyfikowanej geometrii typu D) i porównaliśmy otrzymane wyniki z wynikami użycia popularnego wiertła HSS o tradycyjnej geometrii typu B, czyli z dużym ścinem. Wszystkie użyte przez nas narzędzia miały średnicę 10 mm. Wykonywaliśmy nimi otwory o głębokości 10 mm w stali konstrukcyjnej przy użyciu wiertarki 1000-watowej. Stosowaliśmy nacisk wiertłem na obrabiany element stalowy przez obciążenie dźwigni stojaka wiertarskiego sztabą stalową o wadze 10 kg. Wiercenie było więc wykonywane bez udziału operatora, przez co zostały wyeliminowane czynniki przypadkowe towarzyszące ręcznemu wykonywaniu tej operacji. Rola operatora sprowadzała się tylko do włączenia i wyłączenia wiertarki oraz do podawania emulsji chłodząco-smarującej do strefy wiercenia.

Wiertłem HSS o zmodyfikowanej geometrii A uzyskaliśmy następujące czasy: 18 s (10 kg) i 16,25 s (10 kg); zaś HSS TiN o geometrii A – 9 s (10 kg) i 9 s (10 kg); HSS-Co o geometrii D – 21 s (10 kg) i 14 s (10 kg). Otwory porównawcze wykonane wiertłem HSS o tradycyjnej geometrii typu B zostały wywiercone w następujących czasach: 1 m 07 s (10 kg) i 54 s (10 kg).
Otrzymane wyniki pokazują, że wiertłami o zmodyfikowanej geometrii możemy wiercić nawet do ponad 6 razy szybciej niż wiertłami o tradycyjnej geometrii, a także, że w przypadku wykonywania otworów w stali konstrukcyjnej najbardziej wydajne są wiertła HSS TiN z geometrią typu A. W tego typu obróbce są one ponad 50% wydajniejsze niż wiertła kobaltowe, które odznaczają się bardzo wysoką trwałością, co wynika z właściwości użytego na nie materiału. Powodem szybszej pracy wierteł HSS TiN jest zmniejszenie tarcia w strefie skrawania przez pokrycie ich cienką warstwą azotku tytanu. Warstwa ta także zwiększa trwałość tych narzędzi.

Reasumując, można powiedzieć, że gdy musimy wiercić w stali z ręki, najlepiej jest używać wierteł o zmodyfikowanej geometrii, gdyż wtedy znacznie skrócimy proces wykonywania otworu, a tym samym nie będzie on dla nas bardzo uciążliwy. Wniosek ten szczególnie dotyczy osób, które do tego używają wiertarko-wkrętarek niemających rękojeści dodatkowych. Muszą one wywierać dość duży nacisk maszyną, co jest niewygodne i doprowadza do odchylania wiertła od wyznaczonej osi wiercenia. W efekcie uzyskany otwór jest małej jakości, a w czasie wiercenia wielokrotnie dochodzi do zakleszczenia się wiertła w obrabianym materiale, co jest przyczyną przeciążenia elektronarzędzia i ma negatywny wpływ na jegotrwałość.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Wiertła udarowe (część VI). Prawidłowe użycie wiertła udarowego

Od profesjonalnych wierteł udarowych wymaga się obecnie przede wszystkim dużej wydajności wiercenia i trwałości.

Stosując w pracy te narzędzia, użytkownik uzyskuje wiele korzyści: (1) krótszy czas wiercenia, czyli obniżenie kosztów robocizny, (2)  niskie zużycie energii, (3) małe koszty eksploatacyjne maszyny, (4) mniejsze zmęczenie operatora narażonego podczas wiercenia na wysiłek, hałas i wibracje.

 

Jednakże uzyskanie tych korzyści zależy w jakimś stopniu również od użytkownika, głównie od trafnego doboru typu wiertła i umiejętności prowadzenia wiercenia. Wiertła udarowe w młotach elektropneumatycznych należy stosować zgodnie z następującą zasadą, a mianowicie energia i częstotliwość udarów muszą być dostosowane do średnicy wiertła oraz rodzaju materiału obrabianego. Im większa średnica wiertła, tym większa powinna być energia pojedynczego udaru maszyny, tzn. do wiercenia większych otworów należy używać młota o większej mocy. I tak niewielkie średnice otworów, np. 10 mm, najlepiej jest wiercić młotowiertarkami o energii udaru 2,2-3,2 J; natomiast otwory o średnicach zbliżonych do 30 mm należy wykonywać maszynami o energii powyżej 5,3 J.

Dla wykonania w betonie dużych otworów o średnicach powyżej 100 mm zalecane jest użycie wiertła koronkowego napędzanego młotem udarowo-obrotowym o mocy nominalnej 1000-1500 W. Takie narzędzia zapewniają energię pojedynczego udaru 15,5-18 J oraz mają duży moment obrotowy. Jednakże przy wierceniu młotem energia udaru bijaka uderzającego w wiertło jest dużo ważniejszym parametrem niż moment i prędkość obrotowa wrzeciona, które spełniają funkcję w dużym stopniu pomocniczą. Podane liczby pokazują, jak wysoka moc jest potrzebna do wykonania dużych otworów w betonie.

Przed przystąpieniem do wiercenia otworów w betonie należy wziąć pod uwagę jego rodzaj. Materiał ten posiada klasy wytrzymałości od Bn50 do Bn550, o odpowiednio nominalnej wytrzymałości 50-550 kp/cm2. Pracując udarowo młotem, nie należy na niego wywierać zbyt dużego nacisku, ponieważ blokuje to jego udary i zmniejsza prędkość obrotową. Zaleca się stosować lekki i równomierny docisk osiowy, bo daje najlepsze efekty. Siłę jego należy jednak dobierać doświadczalnie, sprawdzając, jaki ma ona wpływ na szybkość wiercenia. W przypadku pracy wiertarką udarową, należy stosować dużą siłę docisku, bo w ten sposób uzyskuje się większą energię udaru, a więc i lepsze efekty w pracy. Stąd jest oczywiste, że wiercenie taką wiertarką otworów w betonie jest cięższe i mniej wydajne niż młotkiem. Dlatego obecnie do seryjnego wykonywania dużej liczby otworów pod elewacje, ocieplenia itp. stosuje się wyłącznie 2- lub 3-kilgramowe młotki elektropneumatyczne.

 

 

W przypadku pracy maszynami z regulacją liczby obrotów i udarów zaleca się dobierać odpowiednie szybkości pracy. W przypadku elektronarzędzi nie można jednak sformułować dokładnie zaleceń dotyczących doboru prędkości, choćby z tego powodu, że producenci zazwyczaj nie podają dokładnych wielkości obrotów oraz częstotliwości udarów odpowiadających poszczególnym położeniom regulatora. Stąd należy ustalić je doświadczalnie dla każdego rodzaju obrabianego materiału, a nawet używanej maszyny czy wiertła.
Ponieważ parametry pracy maszyn są specjalnie dobrane do ich narzędzi roboczych i właściwości obrabianych materiałów, parametry elektronarzędzi profesjonalnych są w znacznym stopniu zoptymalizowane, co w efekcie daje bardzo wysoką wydajność pracy, o czym świadczy większość testów przeprowadzonych w naszej redakcji. Można jednak przyjąć ogólną zasadę, że wiertła o dużych średnicach powinny być napędzane ze średnimi prędkościami, szczególnie koronki udarowe, zaś pełnych maksymalnych prędkości elektronarzędzi używa się do pracy wiertłami o małychśrednicach.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
copyright 2026 portalnarzedzi.pl | wykonanie monikawolinska.eu