blok reklamowy

Czy wiercenie w stali musi być uciążliwe?

Wiercenie w stali wykonywane za pomocą wiertarek ręcznych może się stać czynnością bardzo uciążliwą, jeśli użyjemy do tego wierteł o nieodpowiedniej geometrii. Zastanówmy się więc, jakie wiertła najlepiej zastosować do tego typu operacji.

Oczywiste jest, że do wiercenia w stali używa się wierteł krętych specjalnie przeznaczonych do tego typu obróbki. Jednakże wiele osób, które muszą wykonywać otwory w stali, narzeka, że chociaż używa do tego prawidłowych narzędzi, jest to operacja długotrwała i wymagająca użycia dużej siły nacisku na wiertarkę, a więc męcząca. Można więc zapytać, skąd wynika konieczność stosowania tak dużej siły? Najprościej można odpowiedzieć, że – z geometrii wierteł. Wiertła standardowe mają bowiem najprostszą z możliwych geometrię krawędzi skrawających, czyli skręcone krawędzie stożkowate, połączone krawędzią poprzeczną zwaną ścinem. Znajduje się on na samym wierzchołku osi wiertła. Konsekwencją tego usytuowania jest bliska zeru prędkość obwodowa ścina. Jego krawędź tnąca jest do tego tępa i dlatego bierze niewielki udział w procesie wiercenia. W zasadzie szlifuje tylko powierzchnię obrabianego metalu. Ponieważ ścin nie jest ostry, nie centruje wiertła, pozwalając zbaczać mu z wyznaczonego punktu wiercenia w pierwszej fazie wykonywania otworu (tylko podczas wiercenia ręcznego). Na skutek tego dochodzi często do zarysowania powierzchni elementu, w którym wiercimy.

Aby do tego nie dopuścić, musimy wywierać mocny docisk na narzędzie. Badania wykazały, że do 60% siły nacisku zużywane jest na pokonanie oporu, który metal stawia ścinowi. Duża siła nacisku i tarcie w strefie skrawania są przyczynami powstawania w niej wysokiej temperatury. Aby temu zapobiec, musimy stosować chłodzenie. Stąd, jak widać, krawędź ścina jest przyczyną wielu kłopotów z wierceniem w metalach, szczególnie w twardej stali. Jedną z metod radzenia sobie z nimi jest stosowanie wierteł o zoptymalizowanej geometrii, która eliminuje konieczność stosowania dużej siły, jednocześnie zwiększając szybkość wiercenia w metalach.

Aby sprawdzić, jak skuteczne jest wiercenie wiertłami o zmodyfikowanej geometrii krawędzi skrawających ostrzy, wykorzystaliśmy do tego wiertła: HSS (o zmodyfikowanej geometrii typu A (zob. rysunek zamieszczony w artykule), HSS TiN (wiertła HSS pokryte azotkiem tytanu o zmodyfikowanej geometrii typu A) i kobaltowe HSS-Co (o zmodyfikowanej geometrii typu D) i porównaliśmy otrzymane wyniki z wynikami użycia popularnego wiertła HSS o tradycyjnej geometrii typu B, czyli z dużym ścinem. Wszystkie użyte przez nas narzędzia miały średnicę 10 mm. Wykonywaliśmy nimi otwory o głębokości 10 mm w stali konstrukcyjnej przy użyciu wiertarki 1000-watowej. Stosowaliśmy nacisk wiertłem na obrabiany element stalowy przez obciążenie dźwigni stojaka wiertarskiego sztabą stalową o wadze 10 kg. Wiercenie było więc wykonywane bez udziału operatora, przez co zostały wyeliminowane czynniki przypadkowe towarzyszące ręcznemu wykonywaniu tej operacji. Rola operatora sprowadzała się tylko do włączenia i wyłączenia wiertarki oraz do podawania emulsji chłodząco-smarującej do strefy wiercenia.

Wiertłem HSS o zmodyfikowanej geometrii A uzyskaliśmy następujące czasy: 18 s (10 kg) i 16,25 s (10 kg); zaś HSS TiN o geometrii A – 9 s (10 kg) i 9 s (10 kg); HSS-Co o geometrii D – 21 s (10 kg) i 14 s (10 kg). Otwory porównawcze wykonane wiertłem HSS o tradycyjnej geometrii typu B zostały wywiercone w następujących czasach: 1 m 07 s (10 kg) i 54 s (10 kg).
Otrzymane wyniki pokazują, że wiertłami o zmodyfikowanej geometrii możemy wiercić nawet do ponad 6 razy szybciej niż wiertłami o tradycyjnej geometrii, a także, że w przypadku wykonywania otworów w stali konstrukcyjnej najbardziej wydajne są wiertła HSS TiN z geometrią typu A. W tego typu obróbce są one ponad 50% wydajniejsze niż wiertła kobaltowe, które odznaczają się bardzo wysoką trwałością, co wynika z właściwości użytego na nie materiału. Powodem szybszej pracy wierteł HSS TiN jest zmniejszenie tarcia w strefie skrawania przez pokrycie ich cienką warstwą azotku tytanu. Warstwa ta także zwiększa trwałość tych narzędzi.

Reasumując, można powiedzieć, że gdy musimy wiercić w stali z ręki, najlepiej jest używać wierteł o zmodyfikowanej geometrii, gdyż wtedy znacznie skrócimy proces wykonywania otworu, a tym samym nie będzie on dla nas bardzo uciążliwy. Wniosek ten szczególnie dotyczy osób, które do tego używają wiertarko-wkrętarek niemających rękojeści dodatkowych. Muszą one wywierać dość duży nacisk maszyną, co jest niewygodne i doprowadza do odchylania wiertła od wyznaczonej osi wiercenia. W efekcie uzyskany otwór jest małej jakości, a w czasie wiercenia wielokrotnie dochodzi do zakleszczenia się wiertła w obrabianym materiale, co jest przyczyną przeciążenia elektronarzędzia i ma negatywny wpływ na jegotrwałość.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Prawidłowa obsługa pilarki tarczowej Kąty wejścia i wyjścia piły tarczowej

Aby uzyskać dobrą jakość krawędzi ciętych materiałów należy odpowiednio ustawić kąty wejścia i wyjścia zębów piły tarczowej.

 

Przypomnijmy, że po dobraniu piły przeznaczonej do obróbki danego rodzaju materiału, należy zwrócić uwagę na to, aby miała ona odpowiednią liczbę zębów. Trzeba przy tym kierować się następującą zasadą: im grubszy i bardziej miękki materiał cięty, tym mniejsza powinna być liczba zębów piły, i odwrotnie, czyli im cieńszy i bardziej twardy materiał, tym większa winna być liczba zębów piły. Zasada ta wynika z ustaleń doświadczalnych, które określają, że dwa i nie więcej jak cztery zęby powinny jednocześnie ciąć drewno miękkie lub grube, zaś 3-6 zębów – materiały twarde. Jak można łatwo domyśleć się z fizyki przebiegu procesu cięcia, kilka zębów zagłębionych jednocześnie w elemencie obrabianym na skutek równomiernego rozłożenia tarcia stabilizuje ruch obrotowy piły, a więc i pilarki. Nie dopuszcza przy tym do drgań poprzecznych narzędzia. Efektem tego jest zarówno wyższa jakość cięcia, jak i jego wydajność, a także możliwość optymalnego wykorzystania piły oraz pilarki.

Jednakże stosowanie się do przypomnianych zasad nie zawsze da dobre rezultaty w pracy, tj. dobrą jakość cięcia, gdyż należy jeszcze uwzględnić tzw. kąty wejścia i wyjścia piły tarczowej. Ponieważ piła w pilarce tarczowej tnie od dołu do góry, krawędź dolną obrabianego elementu drewnianego będziemy nazywać krawędzią wejścia, zaś górną – krawędzią wyjścia, a więc nazewnictwo to jest analogiczne do kątów wejścia i wyjścia. Oto zasady doboru tych kątów. Jeśli kąt wejścia jest mały, to otrzymamy dobrą jakość przecięcia krawędzi wejścia, a zatem jeżeli jest on za duży, skutek będzie odwrotny, czyli krawędź wejścia będzie niskiej jakości. W efekcie dużego kąta wyjścia uzyskamy dobrą jakość krawędzi wyjścia. Natomiast jeśli ten kąt jest mały, uzyskana jakość krawędzi wyjścia będzie niska. Odpowiednio dobierając podziałkę zębów piły oraz kąty wejścia i wyjścia, a więc także średnicę piły tarczowej w stosunku do grubości ciętego materiału, możemy ustawić żądaną jakość cięcia. Pamiętajmy przy tym, że do cięcia należy używać ostrych narzędzi. Tępą piłą nie uzyskamy dobrych wyników cięcia, nawet gdybyśmy najlepiej dobrali jej kąty cięcia.

 

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
copyright 2026 portalnarzedzi.pl | wykonanie monikawolinska.eu