Czy wiercenie w stali musi być uciążliwe?

Wiercenie w stali wykonywane za pomocą wiertarek ręcznych może się stać czynnością bardzo uciążliwą, jeśli użyjemy do tego wierteł o nieodpowiedniej geometrii. Zastanówmy się więc, jakie wiertła najlepiej zastosować do tego typu operacji.

Oczywiste jest, że do wiercenia w stali używa się wierteł krętych specjalnie przeznaczonych do tego typu obróbki. Jednakże wiele osób, które muszą wykonywać otwory w stali, narzeka, że chociaż używa do tego prawidłowych narzędzi, jest to operacja długotrwała i wymagająca użycia dużej siły nacisku na wiertarkę, a więc męcząca. Można więc zapytać, skąd wynika konieczność stosowania tak dużej siły? Najprościej można odpowiedzieć, że – z geometrii wierteł. Wiertła standardowe mają bowiem najprostszą z możliwych geometrię krawędzi skrawających, czyli skręcone krawędzie stożkowate, połączone krawędzią poprzeczną zwaną ścinem. Znajduje się on na samym wierzchołku osi wiertła. Konsekwencją tego usytuowania jest bliska zeru prędkość obwodowa ścina. Jego krawędź tnąca jest do tego tępa i dlatego bierze niewielki udział w procesie wiercenia. W zasadzie szlifuje tylko powierzchnię obrabianego metalu. Ponieważ ścin nie jest ostry, nie centruje wiertła, pozwalając zbaczać mu z wyznaczonego punktu wiercenia w pierwszej fazie wykonywania otworu (tylko podczas wiercenia ręcznego). Na skutek tego dochodzi często do zarysowania powierzchni elementu, w którym wiercimy.

Aby do tego nie dopuścić, musimy wywierać mocny docisk na narzędzie. Badania wykazały, że do 60% siły nacisku zużywane jest na pokonanie oporu, który metal stawia ścinowi. Duża siła nacisku i tarcie w strefie skrawania są przyczynami powstawania w niej wysokiej temperatury. Aby temu zapobiec, musimy stosować chłodzenie. Stąd, jak widać, krawędź ścina jest przyczyną wielu kłopotów z wierceniem w metalach, szczególnie w twardej stali. Jedną z metod radzenia sobie z nimi jest stosowanie wierteł o zoptymalizowanej geometrii, która eliminuje konieczność stosowania dużej siły, jednocześnie zwiększając szybkość wiercenia w metalach.

Aby sprawdzić, jak skuteczne jest wiercenie wiertłami o zmodyfikowanej geometrii krawędzi skrawających ostrzy, wykorzystaliśmy do tego wiertła: HSS (o zmodyfikowanej geometrii typu A (zob. rysunek zamieszczony w artykule), HSS TiN (wiertła HSS pokryte azotkiem tytanu o zmodyfikowanej geometrii typu A) i kobaltowe HSS-Co (o zmodyfikowanej geometrii typu D) i porównaliśmy otrzymane wyniki z wynikami użycia popularnego wiertła HSS o tradycyjnej geometrii typu B, czyli z dużym ścinem. Wszystkie użyte przez nas narzędzia miały średnicę 10 mm. Wykonywaliśmy nimi otwory o głębokości 10 mm w stali konstrukcyjnej przy użyciu wiertarki 1000-watowej. Stosowaliśmy nacisk wiertłem na obrabiany element stalowy przez obciążenie dźwigni stojaka wiertarskiego sztabą stalową o wadze 10 kg. Wiercenie było więc wykonywane bez udziału operatora, przez co zostały wyeliminowane czynniki przypadkowe towarzyszące ręcznemu wykonywaniu tej operacji. Rola operatora sprowadzała się tylko do włączenia i wyłączenia wiertarki oraz do podawania emulsji chłodząco-smarującej do strefy wiercenia.

Wiertłem HSS o zmodyfikowanej geometrii A uzyskaliśmy następujące czasy: 18 s (10 kg) i 16,25 s (10 kg); zaś HSS TiN o geometrii A – 9 s (10 kg) i 9 s (10 kg); HSS-Co o geometrii D – 21 s (10 kg) i 14 s (10 kg). Otwory porównawcze wykonane wiertłem HSS o tradycyjnej geometrii typu B zostały wywiercone w następujących czasach: 1 m 07 s (10 kg) i 54 s (10 kg).
Otrzymane wyniki pokazują, że wiertłami o zmodyfikowanej geometrii możemy wiercić nawet do ponad 6 razy szybciej niż wiertłami o tradycyjnej geometrii, a także, że w przypadku wykonywania otworów w stali konstrukcyjnej najbardziej wydajne są wiertła HSS TiN z geometrią typu A. W tego typu obróbce są one ponad 50% wydajniejsze niż wiertła kobaltowe, które odznaczają się bardzo wysoką trwałością, co wynika z właściwości użytego na nie materiału. Powodem szybszej pracy wierteł HSS TiN jest zmniejszenie tarcia w strefie skrawania przez pokrycie ich cienką warstwą azotku tytanu. Warstwa ta także zwiększa trwałość tych narzędzi.

Reasumując, można powiedzieć, że gdy musimy wiercić w stali z ręki, najlepiej jest używać wierteł o zmodyfikowanej geometrii, gdyż wtedy znacznie skrócimy proces wykonywania otworu, a tym samym nie będzie on dla nas bardzo uciążliwy. Wniosek ten szczególnie dotyczy osób, które do tego używają wiertarko-wkrętarek niemających rękojeści dodatkowych. Muszą one wywierać dość duży nacisk maszyną, co jest niewygodne i doprowadza do odchylania wiertła od wyznaczonej osi wiercenia. W efekcie uzyskany otwór jest małej jakości, a w czasie wiercenia wielokrotnie dochodzi do zakleszczenia się wiertła w obrabianym materiale, co jest przyczyną przeciążenia elektronarzędzia i ma negatywny wpływ na jegotrwałość.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

SZLIFOWANIE METALI (CZĘŚĆ VIII). OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA ŚCIERNIC LISTKOWYCH TALERZOWYCH KLINGSPOR

Ściernice listkowe talerzowe firmy Klingspor od chwili wprowadzenia na rynek z powodzeniem zastąpiły w wielu obszarach obróbki powierzchni tradycyjne tarcze ścierne. Dzięki wachlarzowemu, promienistemu ułożeniu listków z płótna ściernego ich wydajność jest kilkakrotnie wyższa w porównaniu z innymi narzędziami ściernymi.

 

Do produkcji swoich ściernic listkowych talerzowych Klingspor zaprojektował specjalne materiały ścierne. Dzięki temu są one optymalnie dostosowane do pracy na szybkoobrotowych szlifierkach kątowych i osiągania najwyższych wydajności szlifowania. W ściernicach listkowych talerzowych Klingspor znajdziemy dwa rodzaje podstaw talerzowych: z włókna szklanego lub tworzywa sztucznego wzmocnionego włóknem szklanym. Listki (lamelki) ścierne połączone są z podstawą talerzową za pomocą specjalnej żywicy klejowej, która zapewnia optymalną wytrzymałość tego połączenia.

Klingspor_SMT_626_Supra-3

Jak wiadomo, materiały ścierne stosowane do produkcji ściernic listkowych talerzowych poddawane są dużo większym obciążeniom niż stosowane do produkcji pasów bezkońcowych. Prędkość skrawania ściernicy listkowej talerzowej jest bowiem ok. 2–2,5 razy większa od prędkości skrawania pasa ściernego. Musi więc być zagwarantowane takie zużycie lamelek, aby do szlifowania wykorzystywane było wciąż nowe, niezużyte ziarno. Z tego powodu Klingspor opracował własne materiały ścierne przeznaczone do produkcji ściernic listkowych talerzowych, które zoptymalizowano do określonych aplikacji. Zastosował w nich ziarna elektrokorundu lub elektrokorundu cyrkonowego albo ceramicznego oraz podłoża z płótna kombinowanego (tj. bawełny i poliestru), poliestru lub bawełny. Ponadto w materiałach do szlifowania stali szlachetnych znajdziemy warstwę MULTI, której zadaniem jest chłodzenie strefy obróbki.

 

Klingspor_SMT_926_Special

Klingspor oferuje trzy wzajemnie uzupełniające się jakościowe linie ściernic listkowych talerzowych: EXTRA, SUPRA i SPECIAL. Bardzo dobre efekty szlifowania różnych rodzajów stali uzyskuje się ściernicami z linii EXTRA. Są to narzędzia o uniwersalnym przeznaczeniu i idealnej relacji ceny do jakości oraz efektów pracy. W tej klasie mamy ściernice do obróbki stali i metali nieżelaznych (SMT 314) oraz do szlifowania stali konstrukcyjnej i szlachetnej (SMT 324 i SMT 325). Natomiast w wyższej linii SUPRA znajdziemy ściernice profesjonalne o wysokiej wydajności. Charakteryzują się one agresywnym szlifowaniem i wysoką trwałością. W tej grupie są m.in. ściernice SMT 624, SMT 628 i SMT 626 do obróbki stali szlachetnej i stali węglowej oraz SMT 636 o dużej agresywności do szlifowania stali szlachetnej. Najwyższą wydajność i największą trwałość nawet przy intensywnym użytkowaniu mają produkty z linii SPECIAL. Należy tu wspomnieć ściernice SMT 924, SMT 925 i SMT 926 do szlifowania stali węglowej oraz SMT 996 do obróbki stali szlachetnej. Są to narzędzia do wysoce profesjonalnych zastosowań w przemyśle i rzemiośle.
Ściernice listkowe talerzowe Klingspor mają dwie formy: wypukłą i prostą. Ściernica listkowa talerzowa wypukła szlifuje mniejszą powierzchnią przyłożenia niż ściernica prosta. Dzięki temu ściernica wypukła zbiera w jednostce czasu większą ilość materiału niż ściernica prosta i dlatego nadaje się szczególnie do obróbki krawędzi i spawów. Ściernica prosta natomiast stosowana jest głównie do szlifowania powierzchni czołowych i płaszczyzn.

Klingspor_SMT_626_Supra-4

Klingspor wytwarza ściernice listkowe talerzowe w standardowych średnicach: 100, 115, 125, 150 i 180 mm, oraz w szerokim zakresie granulacji ziaren: od P36 do P120. Są one produkowane według obowiązujących norm technicznych, co gwarantuje najwyższy stopień bezpieczeństwa pracy i doskonałe rezultaty obróbki*.

Jan Krzos

* Opracowano na podstawie katalogu firmy Klingspor „Dobry. Bezpieczny.Żółty”.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
copyright 2026 portalnarzedzi.pl | wykonanie monikawolinska.eu