Czy wiercenie w stali musi być uciążliwe?

Wiercenie w stali wykonywane za pomocą wiertarek ręcznych może się stać czynnością bardzo uciążliwą, jeśli użyjemy do tego wierteł o nieodpowiedniej geometrii. Zastanówmy się więc, jakie wiertła najlepiej zastosować do tego typu operacji.

Oczywiste jest, że do wiercenia w stali używa się wierteł krętych specjalnie przeznaczonych do tego typu obróbki. Jednakże wiele osób, które muszą wykonywać otwory w stali, narzeka, że chociaż używa do tego prawidłowych narzędzi, jest to operacja długotrwała i wymagająca użycia dużej siły nacisku na wiertarkę, a więc męcząca. Można więc zapytać, skąd wynika konieczność stosowania tak dużej siły? Najprościej można odpowiedzieć, że – z geometrii wierteł. Wiertła standardowe mają bowiem najprostszą z możliwych geometrię krawędzi skrawających, czyli skręcone krawędzie stożkowate, połączone krawędzią poprzeczną zwaną ścinem. Znajduje się on na samym wierzchołku osi wiertła. Konsekwencją tego usytuowania jest bliska zeru prędkość obwodowa ścina. Jego krawędź tnąca jest do tego tępa i dlatego bierze niewielki udział w procesie wiercenia. W zasadzie szlifuje tylko powierzchnię obrabianego metalu. Ponieważ ścin nie jest ostry, nie centruje wiertła, pozwalając zbaczać mu z wyznaczonego punktu wiercenia w pierwszej fazie wykonywania otworu (tylko podczas wiercenia ręcznego). Na skutek tego dochodzi często do zarysowania powierzchni elementu, w którym wiercimy.

Aby do tego nie dopuścić, musimy wywierać mocny docisk na narzędzie. Badania wykazały, że do 60% siły nacisku zużywane jest na pokonanie oporu, który metal stawia ścinowi. Duża siła nacisku i tarcie w strefie skrawania są przyczynami powstawania w niej wysokiej temperatury. Aby temu zapobiec, musimy stosować chłodzenie. Stąd, jak widać, krawędź ścina jest przyczyną wielu kłopotów z wierceniem w metalach, szczególnie w twardej stali. Jedną z metod radzenia sobie z nimi jest stosowanie wierteł o zoptymalizowanej geometrii, która eliminuje konieczność stosowania dużej siły, jednocześnie zwiększając szybkość wiercenia w metalach.

Aby sprawdzić, jak skuteczne jest wiercenie wiertłami o zmodyfikowanej geometrii krawędzi skrawających ostrzy, wykorzystaliśmy do tego wiertła: HSS (o zmodyfikowanej geometrii typu A (zob. rysunek zamieszczony w artykule), HSS TiN (wiertła HSS pokryte azotkiem tytanu o zmodyfikowanej geometrii typu A) i kobaltowe HSS-Co (o zmodyfikowanej geometrii typu D) i porównaliśmy otrzymane wyniki z wynikami użycia popularnego wiertła HSS o tradycyjnej geometrii typu B, czyli z dużym ścinem. Wszystkie użyte przez nas narzędzia miały średnicę 10 mm. Wykonywaliśmy nimi otwory o głębokości 10 mm w stali konstrukcyjnej przy użyciu wiertarki 1000-watowej. Stosowaliśmy nacisk wiertłem na obrabiany element stalowy przez obciążenie dźwigni stojaka wiertarskiego sztabą stalową o wadze 10 kg. Wiercenie było więc wykonywane bez udziału operatora, przez co zostały wyeliminowane czynniki przypadkowe towarzyszące ręcznemu wykonywaniu tej operacji. Rola operatora sprowadzała się tylko do włączenia i wyłączenia wiertarki oraz do podawania emulsji chłodząco-smarującej do strefy wiercenia.

Wiertłem HSS o zmodyfikowanej geometrii A uzyskaliśmy następujące czasy: 18 s (10 kg) i 16,25 s (10 kg); zaś HSS TiN o geometrii A – 9 s (10 kg) i 9 s (10 kg); HSS-Co o geometrii D – 21 s (10 kg) i 14 s (10 kg). Otwory porównawcze wykonane wiertłem HSS o tradycyjnej geometrii typu B zostały wywiercone w następujących czasach: 1 m 07 s (10 kg) i 54 s (10 kg).
Otrzymane wyniki pokazują, że wiertłami o zmodyfikowanej geometrii możemy wiercić nawet do ponad 6 razy szybciej niż wiertłami o tradycyjnej geometrii, a także, że w przypadku wykonywania otworów w stali konstrukcyjnej najbardziej wydajne są wiertła HSS TiN z geometrią typu A. W tego typu obróbce są one ponad 50% wydajniejsze niż wiertła kobaltowe, które odznaczają się bardzo wysoką trwałością, co wynika z właściwości użytego na nie materiału. Powodem szybszej pracy wierteł HSS TiN jest zmniejszenie tarcia w strefie skrawania przez pokrycie ich cienką warstwą azotku tytanu. Warstwa ta także zwiększa trwałość tych narzędzi.

Reasumując, można powiedzieć, że gdy musimy wiercić w stali z ręki, najlepiej jest używać wierteł o zmodyfikowanej geometrii, gdyż wtedy znacznie skrócimy proces wykonywania otworu, a tym samym nie będzie on dla nas bardzo uciążliwy. Wniosek ten szczególnie dotyczy osób, które do tego używają wiertarko-wkrętarek niemających rękojeści dodatkowych. Muszą one wywierać dość duży nacisk maszyną, co jest niewygodne i doprowadza do odchylania wiertła od wyznaczonej osi wiercenia. W efekcie uzyskany otwór jest małej jakości, a w czasie wiercenia wielokrotnie dochodzi do zakleszczenia się wiertła w obrabianym materiale, co jest przyczyną przeciążenia elektronarzędzia i ma negatywny wpływ na jegotrwałość.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

OBRÓBKA STALI NIERDZEWNYCH Z WYKORZYSTANIEM ASORTYMENTU PRODUKTÓW FIRMY METABO (CZĘŚĆ 8.) SZLIFOWANIE POWIERZCHNI KRZYWOLINIOWYCH

W naszym cyklu porad dotyczących przygotowania i obróbki stali nierdzewnych omówiliśmy już zagadnienia związane z cięciem tych materiałów oraz obróbką szlifierską zgrubną i pośrednią (również spoin pachwinowych i miejsc trudno dostępnych). W niniejszej części zajmiemy się zagadnieniami związanymi ze szlifowaniem powierzchni krzywoliniowych.

Podczas obróbki wyrobów ze stali stopowych często spotykamy się z elementami wykonanymi z blach tłoczonych i profilowanych, giętych kształtowników i profili zamkniętych. Niektóre z prac możemy wykonać omawianymi w poprzednich artykułach metodami obróbki zgrubnej i pośredniej z wykorzystaniem specjalizowanych szlifierek kątowych z odpowiednim osprzętem. Dość często występują jednak wyroby ze stali INOX, których powierzchnie kształtowane są krzywoliniowo i wymagają zastosowania rozwiązań typowo specjalistycznych. Najczęściej spotykanym w budownictwie oraz budowie maszyn i urządzeń przykładem są elementy wykonane z rur o przekroju okrągłym (np. pochwyty poręczy, rury przesyłowe, osłony itp.). Właśnie do takich prac w ofercie firmy Metabo znajdziemy dwa modele szlifierek taśmowych do rur. Pierwsza z nich oznaczona symbolem RBE 15-180 ma zasilanie sieciowe i silnik Metabo Marathon o mocy znamionowej 1550 W. Pełnookresowa elektronika Vario-Tacho-Constamatic (VTC) z pokrętłem regulacyjnym umożliwia płynne dostosowanie prędkości obwodowej taśmy szlifierskiej do rodzaju obrabianego materiału w zakresie 8,4–28 m/s. W zależności od fazy obróbki i zastosowanego materiału ściernego oraz oporów stawianych przez materiał szlifierz wykorzystuje odpowiedni poziom obrotów dla zachowania odpowiedniej wydajności i jak najwyższej jakości wykonywania prac. Duża moc silnika i jego wysoki moment obrotowy zapewniają utrzymanie parametrów szlifowania na stałym poziomie. Konstrukcja maszyny pozwala na szlifowanie rur o średnicy do 180 mm przy wykorzystaniu kąta opasania obrabianej powierzchni rury aż do 270°. Taśma szlifierska napędzana jest za pomocą gumowej rolki, która redukuje jej ślizganie się podczas zmiany siły docisku. Wymiany taśmy dokonujemy bez użycia narzędzi, a przed przystąpieniem do dalszej pracy sprawdzamy poprawność jej prowadzenia i ewentualnie dokonujemy korekty. Elektronika VCT realizuje funkcję łagodnego rozruchu urządzenia, aby chronić powierzchnię szlifowaną przed powstawaniem zacięć i zabezpieczać taśmę szlifierską przed zerwaniem. Inne funkcje zastosowanej elektroniki to: ochrona silnika przed przegrzaniem, zabezpieczenie przed samoczynnym ponownym uruchomieniem po przywróceniu zasilania oraz ochrona silnika w przypadku nadmiernego zużycia szczotek węglowych poprzez jego automatyczne wyłączenie. Szlifierka taśmowa do rur RBE 15-180 przeznaczona jest do obróbki w fazie wstępnej, pośredniej i wykańczającej z uwzględnieniem polerowania. W zależności od wykonywanego zadania mamy do dyspozycji szeroką gamę taśm szlifierskich. Do szlifowania zgrubnego i pośredniego możemy wykorzystać taśmy z ziarnami korundu normalnego albo dające bardziej równomierny efekt szlifowania i charakteryzujące się dłuższą żywotnością taśmy z ziarnami cyrkonowymi. W tych fazach obróbki możemy zastosować również bardziej zaawansowane technologicznie taśmy szlifierskie z ziarnem ceramicznym rozłożonym na powierzchni jako nasyp półotwarty. Dzięki temu uzyskujemy większą elastyczność i wydajność materiału szlifierskiego przy zachowaniu ekstremalnie długiej jego żywotności oraz równomierny efekt i optymalną jakość szlifowania. Cechy te uzyskano za sprawą samoczynnie ostrzącego się ziarna ceramicznego. Dla zastosowań wymagających bardzo intensywnego szlifowania z jednoczesnym znacznym skróceniem czasu wykonania prac w ofercie znajdziemy taśmy szlifierskie Metabo PyramiD.

 

0224350S_51

Powierzchnia tego materiału ściernego składa się z trójwymiarowych (piramidalnych) elementów zapewniających szybki postęp prac, pomimo (pozornie) ich niezbyt agresywnego wyglądu. Jest to specjalny produkt do obróbki lekko i intensywnie profilowanych elementów dający efekt równomiernego i dokładnego szlifowania przez cały okres eksploatacji. W asortymencie znajdziemy taśmy szlifierskie z materiałem o granulacji od P120 aż do P2000. Dzięki temu materiał ten znajduje zastosowania przemysłowe również w fazie obróbki wykańczającej stali nierdzewnej z obróbką polerską włącznie. Do obróbki szlifierskiej, czyszczenia, prac wykończeniowych oraz do usuwania zarysowań, przebarwień nalotowych i warstw utlenionych Metabo poleca taśmy włókninowe o średniej ziarnistości. Do szerokiej gamy taśm mogących mieć zastosowanie podczas obróbki stali INOX za pomocą szlifierki taśmowej do rur RBE 15-180 dołączono taśmę filcową miękką. Jest ona przydatna do polerowania w połączeniu z pastą polerską.

 

0019200a_04n_1
Drugą szlifierką taśmową do rur w ofercie Metabo jest RB 18 LTX 60. Jest to kompaktowe urządzenie bezprzewodowe zasilane bateriami Li-Ion o napięciu 18 V i pojemnościach dostępnych aktualnie dla technologii Ultra-M: 2.0, 4.0 i 5.2 Ah (baterie Li-Power) oraz 3.1, 3.5, 4.0, 5.5, 6.2, 7.0 i 8.0 Ah (LiHD). Charakteryzuje się podobnymi cechami użytkowymi jak omówiona wyżej szlifierka zasilana sieciowo, jednak jest poręczniejsza w operowaniu w miejscach, gdzie dostęp jest utrudniony. Tylną część urządzenia można obracać w trzech położeniach o 270° i dzięki temu dopasować kształt korpusu do warunków pracy.

 

0019200A_03N

Konstrukcja RB 18 LTX 60 pozwala na szlifowanie rur o średnicy do 60 mm przy wykorzystaniu kąta opasania obrabianej powierzchni rury do 190°. Wytrzymały silnik chroniony jest przed dostępem metalowych zanieczyszczeń przeciwpyłowym filtrem siatkowym, który jest zdejmowany z korpusu maszyny w przypadku potrzeby oczyszczenia. Zastosowana elektronika zabezpiecza silnik przed przegrzaniem, zapewnia płynny rozruch urządzenia i utrzymanie prędkości obwodowej taśmy szlifierskiej podczas pracy na stałym poziomie 9,2 m/s. Jest to poziom prędkości zoptymalizowany do pracy bezprzewodowej we wszystkich fazach obróbki szlifierskiej. Do wykonywanych prac możemy stosować te same rodzaje materiałów szlifierskich jak w RBE 15-180, jednak wymiary taśm są mniejsze i wynoszą 30 x 533 mm. W konstrukcjach z zastosowaniem stali stopowych INOX wymagane jest zachowanie estetyki obrabianych detali. Obróbką zapewniającą odpowiednie efekty końcowe zajmiemy się w następnych odcinkach naszego cyklu.

Dane techniczne szlifierek taśmowych do rur Metabo RBE 15-180 Set i RB 18 LTX 60

Model

RBE 15-180 Set

RB 18 LTX 60

Moc znamionowa (W)

1550

n.d.

Moc oddawana (W)

940

n.d.

Rodzaj akumulatora

n.d.

Li-Ion

Napięcie akumulatora

n.d.

18 V

Prędkość obwodowa na biegu jałowym (m/s)

8,4-28

9,2

Wymiary taśmy szlifierskiej (mm)

40 x 760

30 x 533

Maks. średnica rury (mm)

180

60

Kąt opasania (°)

270

190

Ciężar bez kabla (kg)

3,4

n.d.

Długość kabla (m)

4

n.d.

Ciężar (z akumulatorem) (kg)

n.d.

3,3

Wibracje podczas szlifowania powierzchni (m/s²)

2,5

2,5

Współczynnik niepewności pomiarowej K (m/s²)

1,5

1,5

Emisja hałasu

Poziom ciśnienia dźwięku (dB(A))

94

83

Poziom mocy akustycznej (LwA) (dB(A))

105

94

Współczynnik niepewności pomiarowej K (dB(A))

3

3

 

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
copyright 2026 portalnarzedzi.pl | wykonanie monikawolinska.eu