blok reklamowy

Czy wiercenie w stali musi być uciążliwe?

Wiercenie w stali wykonywane za pomocą wiertarek ręcznych może się stać czynnością bardzo uciążliwą, jeśli użyjemy do tego wierteł o nieodpowiedniej geometrii. Zastanówmy się więc, jakie wiertła najlepiej zastosować do tego typu operacji.

Oczywiste jest, że do wiercenia w stali używa się wierteł krętych specjalnie przeznaczonych do tego typu obróbki. Jednakże wiele osób, które muszą wykonywać otwory w stali, narzeka, że chociaż używa do tego prawidłowych narzędzi, jest to operacja długotrwała i wymagająca użycia dużej siły nacisku na wiertarkę, a więc męcząca. Można więc zapytać, skąd wynika konieczność stosowania tak dużej siły? Najprościej można odpowiedzieć, że – z geometrii wierteł. Wiertła standardowe mają bowiem najprostszą z możliwych geometrię krawędzi skrawających, czyli skręcone krawędzie stożkowate, połączone krawędzią poprzeczną zwaną ścinem. Znajduje się on na samym wierzchołku osi wiertła. Konsekwencją tego usytuowania jest bliska zeru prędkość obwodowa ścina. Jego krawędź tnąca jest do tego tępa i dlatego bierze niewielki udział w procesie wiercenia. W zasadzie szlifuje tylko powierzchnię obrabianego metalu. Ponieważ ścin nie jest ostry, nie centruje wiertła, pozwalając zbaczać mu z wyznaczonego punktu wiercenia w pierwszej fazie wykonywania otworu (tylko podczas wiercenia ręcznego). Na skutek tego dochodzi często do zarysowania powierzchni elementu, w którym wiercimy.

Aby do tego nie dopuścić, musimy wywierać mocny docisk na narzędzie. Badania wykazały, że do 60% siły nacisku zużywane jest na pokonanie oporu, który metal stawia ścinowi. Duża siła nacisku i tarcie w strefie skrawania są przyczynami powstawania w niej wysokiej temperatury. Aby temu zapobiec, musimy stosować chłodzenie. Stąd, jak widać, krawędź ścina jest przyczyną wielu kłopotów z wierceniem w metalach, szczególnie w twardej stali. Jedną z metod radzenia sobie z nimi jest stosowanie wierteł o zoptymalizowanej geometrii, która eliminuje konieczność stosowania dużej siły, jednocześnie zwiększając szybkość wiercenia w metalach.

Aby sprawdzić, jak skuteczne jest wiercenie wiertłami o zmodyfikowanej geometrii krawędzi skrawających ostrzy, wykorzystaliśmy do tego wiertła: HSS (o zmodyfikowanej geometrii typu A (zob. rysunek zamieszczony w artykule), HSS TiN (wiertła HSS pokryte azotkiem tytanu o zmodyfikowanej geometrii typu A) i kobaltowe HSS-Co (o zmodyfikowanej geometrii typu D) i porównaliśmy otrzymane wyniki z wynikami użycia popularnego wiertła HSS o tradycyjnej geometrii typu B, czyli z dużym ścinem. Wszystkie użyte przez nas narzędzia miały średnicę 10 mm. Wykonywaliśmy nimi otwory o głębokości 10 mm w stali konstrukcyjnej przy użyciu wiertarki 1000-watowej. Stosowaliśmy nacisk wiertłem na obrabiany element stalowy przez obciążenie dźwigni stojaka wiertarskiego sztabą stalową o wadze 10 kg. Wiercenie było więc wykonywane bez udziału operatora, przez co zostały wyeliminowane czynniki przypadkowe towarzyszące ręcznemu wykonywaniu tej operacji. Rola operatora sprowadzała się tylko do włączenia i wyłączenia wiertarki oraz do podawania emulsji chłodząco-smarującej do strefy wiercenia.

Wiertłem HSS o zmodyfikowanej geometrii A uzyskaliśmy następujące czasy: 18 s (10 kg) i 16,25 s (10 kg); zaś HSS TiN o geometrii A – 9 s (10 kg) i 9 s (10 kg); HSS-Co o geometrii D – 21 s (10 kg) i 14 s (10 kg). Otwory porównawcze wykonane wiertłem HSS o tradycyjnej geometrii typu B zostały wywiercone w następujących czasach: 1 m 07 s (10 kg) i 54 s (10 kg).
Otrzymane wyniki pokazują, że wiertłami o zmodyfikowanej geometrii możemy wiercić nawet do ponad 6 razy szybciej niż wiertłami o tradycyjnej geometrii, a także, że w przypadku wykonywania otworów w stali konstrukcyjnej najbardziej wydajne są wiertła HSS TiN z geometrią typu A. W tego typu obróbce są one ponad 50% wydajniejsze niż wiertła kobaltowe, które odznaczają się bardzo wysoką trwałością, co wynika z właściwości użytego na nie materiału. Powodem szybszej pracy wierteł HSS TiN jest zmniejszenie tarcia w strefie skrawania przez pokrycie ich cienką warstwą azotku tytanu. Warstwa ta także zwiększa trwałość tych narzędzi.

Reasumując, można powiedzieć, że gdy musimy wiercić w stali z ręki, najlepiej jest używać wierteł o zmodyfikowanej geometrii, gdyż wtedy znacznie skrócimy proces wykonywania otworu, a tym samym nie będzie on dla nas bardzo uciążliwy. Wniosek ten szczególnie dotyczy osób, które do tego używają wiertarko-wkrętarek niemających rękojeści dodatkowych. Muszą one wywierać dość duży nacisk maszyną, co jest niewygodne i doprowadza do odchylania wiertła od wyznaczonej osi wiercenia. W efekcie uzyskany otwór jest małej jakości, a w czasie wiercenia wielokrotnie dochodzi do zakleszczenia się wiertła w obrabianym materiale, co jest przyczyną przeciążenia elektronarzędzia i ma negatywny wpływ na jegotrwałość.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Piły do przecinania metalu

Cięcie metali to podstawowy proces wykorzystywany w przemyśle. Przyjrzyjmy się więc technologiom, które stosuje się do jego przeprowadzania.

Piły do przecinania metali można podzielić na piły taśmowe, tarczowe i brzeszczoty. Piły taśmowe są narzędziami bardzo wydajnymi. Przecinane elementy (pręty, rury, kształtowniki) często łączy się w pakiety poprzez zespawanie ich końców. Zwiększa to znacznie wydajność obróbki. Grubość taśmy tnącej wynosi od 0,5 do 1,5 mm. Dzięki temu straty materiału są niewielkie, a z powodu niedużych sił skrawania zapotrzebowanie na energię jest małe. Piły taśmowe mogą być wykonywane różnymi technologiami.

Najczęściej spotyka się taśmy jednolite wyprodukowane ze stali narzędziowych. Ostrza pił mogą też być wykonane ze spieków diamentowych lub z wlutowanych płytek z węglików spiekanych. Piły taśmowe wykonuje się również jako bimetalowe. W tym przypadku do taśmy ze stali sprężynowej przyspawany jest płaski drut ze stali szybkotnącej. Do spawania używa się wiązki światła laserowego lub wiązki elektronów (rys. 1.).Po przyspawaniu powierzchnie boczne taśmy są szlifowane, a po obróbce cieplnej kształtuje się ostrza skrawające metodą szlifowania.

Geometria ostrzy w piłach taśmowych zależy przede wszystkim od przeznaczenia piły. Im twardszy jest materiał przecinany, tym mniejszy jest kąt natarcia (γ) zęba piły. Im mniejsza jest grubość ścianek przecinanego materiału, tym podziałka (odległość między kolejnymi zębami) jest mniejsza. Ogólna zasada jest taka, że podczas cięcia co najmniej trzy zęby powinny się stykać z obrabianym przedmiotem. W celu zmniejszenia drgania przesuwającej się taśmy piły stosuje się zmienną podziałkę w obrębie kilku ostrzy, która powtarza się na całej długości taśmy (rys. 2.). Na zmniejszenie drgań podczas cięcia korzystnie wpływa też zwiększenie szerokości taśmy.

Aby zmniejszyć tarcie powierzchni bocznych taśmy piły o przecinany materiał, zęby skrawające rozwiera się. Rozwiedzenie zębów może być typu „lewo-prawo”, „lewo-prosto-prawo” lub typu falowego (rys. 3.). Piły taśmowe produkuje się w odcinkach kilkudziesięciometrowych, które w zależności od potrzeb tnie się na odpowiednie odcinki i zgrzewa się w pętle bezkońcowe.

Do wydajnego cięcia metalu w przemyśle stosuje się piły tarczowe segmentowe, które kształtem przypominają frezy piłkowe. Średnica tarczy piły wynosi co najmniej 200 mm, a jej grubość od 2 do 8 mm. Piły tarczowe mają ostrza wykonane ze stali szybkotnącej w postaci segmentów kilkuostrzowych mocowanych do korpusu tarczy. Wykonuje się to metodą nitowania (rys. 4). Aby zmniejszyć tarcie powierzchni bocznej tarczy o przecinany materiał, zęby piły szlifuje się na bocznych powierzchniach.

Do wydajnej obróbki twardych materiałów stosuje się piły tarczowe z ostrzami z węglików spiekanych. Podczas lutowania kształtek węglikowych powstają w tarczy naprężenia lutownicze. W celu zmniejszenia tych naprężeń i aby zapobiec paczeniu się tarczy, jej korpus nacina się w kilku miejscach (rys. 5.).

W porównaniu do pił wyżej opisanych cięcie metalu brzeszczotami odbywa się z mniejszą wydajnością z powodu powrotnego suwu jałowego. Brzeszczoty pił wykonuje się z dużą różnorodnością kształtu części roboczej i chwytu. Mogą być one mocowane w ramkach do cięcia ręcznego, w elektronarzędziach i w piłach ramowych do cięcia materiałów o dużych przekrojach poprzecznych. Materiałem stosowanym na piły brzeszczotowe może być stal węglowa, narzędziowa lub szybkotnąca. Piły te mogą być też wykonane jako bimetalowe (rys. 6.).

Źródła:
[1] Cichosz P., Narzędzia skrawające, WN-T, Warszawa 2006.
[2] Katalog narzędzi GÜHRING, wydanie 2009.
[3] Strona internetowa:WWW.awexim.pl.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
copyright 2026 portalnarzedzi.pl | wykonanie monikawolinska.eu