blok reklamowy

Czy wiercenie w stali musi być uciążliwe?

Wiercenie w stali wykonywane za pomocą wiertarek ręcznych może się stać czynnością bardzo uciążliwą, jeśli użyjemy do tego wierteł o nieodpowiedniej geometrii. Zastanówmy się więc, jakie wiertła najlepiej zastosować do tego typu operacji.

Oczywiste jest, że do wiercenia w stali używa się wierteł krętych specjalnie przeznaczonych do tego typu obróbki. Jednakże wiele osób, które muszą wykonywać otwory w stali, narzeka, że chociaż używa do tego prawidłowych narzędzi, jest to operacja długotrwała i wymagająca użycia dużej siły nacisku na wiertarkę, a więc męcząca. Można więc zapytać, skąd wynika konieczność stosowania tak dużej siły? Najprościej można odpowiedzieć, że – z geometrii wierteł. Wiertła standardowe mają bowiem najprostszą z możliwych geometrię krawędzi skrawających, czyli skręcone krawędzie stożkowate, połączone krawędzią poprzeczną zwaną ścinem. Znajduje się on na samym wierzchołku osi wiertła. Konsekwencją tego usytuowania jest bliska zeru prędkość obwodowa ścina. Jego krawędź tnąca jest do tego tępa i dlatego bierze niewielki udział w procesie wiercenia. W zasadzie szlifuje tylko powierzchnię obrabianego metalu. Ponieważ ścin nie jest ostry, nie centruje wiertła, pozwalając zbaczać mu z wyznaczonego punktu wiercenia w pierwszej fazie wykonywania otworu (tylko podczas wiercenia ręcznego). Na skutek tego dochodzi często do zarysowania powierzchni elementu, w którym wiercimy.

Aby do tego nie dopuścić, musimy wywierać mocny docisk na narzędzie. Badania wykazały, że do 60% siły nacisku zużywane jest na pokonanie oporu, który metal stawia ścinowi. Duża siła nacisku i tarcie w strefie skrawania są przyczynami powstawania w niej wysokiej temperatury. Aby temu zapobiec, musimy stosować chłodzenie. Stąd, jak widać, krawędź ścina jest przyczyną wielu kłopotów z wierceniem w metalach, szczególnie w twardej stali. Jedną z metod radzenia sobie z nimi jest stosowanie wierteł o zoptymalizowanej geometrii, która eliminuje konieczność stosowania dużej siły, jednocześnie zwiększając szybkość wiercenia w metalach.

Aby sprawdzić, jak skuteczne jest wiercenie wiertłami o zmodyfikowanej geometrii krawędzi skrawających ostrzy, wykorzystaliśmy do tego wiertła: HSS (o zmodyfikowanej geometrii typu A (zob. rysunek zamieszczony w artykule), HSS TiN (wiertła HSS pokryte azotkiem tytanu o zmodyfikowanej geometrii typu A) i kobaltowe HSS-Co (o zmodyfikowanej geometrii typu D) i porównaliśmy otrzymane wyniki z wynikami użycia popularnego wiertła HSS o tradycyjnej geometrii typu B, czyli z dużym ścinem. Wszystkie użyte przez nas narzędzia miały średnicę 10 mm. Wykonywaliśmy nimi otwory o głębokości 10 mm w stali konstrukcyjnej przy użyciu wiertarki 1000-watowej. Stosowaliśmy nacisk wiertłem na obrabiany element stalowy przez obciążenie dźwigni stojaka wiertarskiego sztabą stalową o wadze 10 kg. Wiercenie było więc wykonywane bez udziału operatora, przez co zostały wyeliminowane czynniki przypadkowe towarzyszące ręcznemu wykonywaniu tej operacji. Rola operatora sprowadzała się tylko do włączenia i wyłączenia wiertarki oraz do podawania emulsji chłodząco-smarującej do strefy wiercenia.

Wiertłem HSS o zmodyfikowanej geometrii A uzyskaliśmy następujące czasy: 18 s (10 kg) i 16,25 s (10 kg); zaś HSS TiN o geometrii A – 9 s (10 kg) i 9 s (10 kg); HSS-Co o geometrii D – 21 s (10 kg) i 14 s (10 kg). Otwory porównawcze wykonane wiertłem HSS o tradycyjnej geometrii typu B zostały wywiercone w następujących czasach: 1 m 07 s (10 kg) i 54 s (10 kg).
Otrzymane wyniki pokazują, że wiertłami o zmodyfikowanej geometrii możemy wiercić nawet do ponad 6 razy szybciej niż wiertłami o tradycyjnej geometrii, a także, że w przypadku wykonywania otworów w stali konstrukcyjnej najbardziej wydajne są wiertła HSS TiN z geometrią typu A. W tego typu obróbce są one ponad 50% wydajniejsze niż wiertła kobaltowe, które odznaczają się bardzo wysoką trwałością, co wynika z właściwości użytego na nie materiału. Powodem szybszej pracy wierteł HSS TiN jest zmniejszenie tarcia w strefie skrawania przez pokrycie ich cienką warstwą azotku tytanu. Warstwa ta także zwiększa trwałość tych narzędzi.

Reasumując, można powiedzieć, że gdy musimy wiercić w stali z ręki, najlepiej jest używać wierteł o zmodyfikowanej geometrii, gdyż wtedy znacznie skrócimy proces wykonywania otworu, a tym samym nie będzie on dla nas bardzo uciążliwy. Wniosek ten szczególnie dotyczy osób, które do tego używają wiertarko-wkrętarek niemających rękojeści dodatkowych. Muszą one wywierać dość duży nacisk maszyną, co jest niewygodne i doprowadza do odchylania wiertła od wyznaczonej osi wiercenia. W efekcie uzyskany otwór jest małej jakości, a w czasie wiercenia wielokrotnie dochodzi do zakleszczenia się wiertła w obrabianym materiale, co jest przyczyną przeciążenia elektronarzędzia i ma negatywny wpływ na jegotrwałość.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

OBRÓBKA STALI NIERDZEWNYCH Z WYKORZYSTANIEM ASORTYMENTU PRODUKTÓW FIRMY METABO (CZĘŚĆ XVII): POLEROWANIE RUR I MIEJSC TRUDNO DOSTĘPNYCH

W poprzednich artykułach naszego cyklu porad dotyczących przygotowania i obróbki stali nierdzewnych omówiliśmy zagadnienia związane z polerowaniem powierzchni za pomocą satyniarki oraz polerki kątowej. W niniejszej części zajmiemy się polerowaniem rur i miejsc trudno dostępnych.

Polerowanie powierzchni elementów wykonywanych ze stali stopowych INOX bardzo dokładnie je wygładza, nadając estetyczny wygląd, a ponadto zabezpiecza przed przyleganiem zanieczyszczeń. Dlatego też należy polerować spawy i rury również w miejscach o utrudnionym dostępie, gdzie zanieczyszczenia często się kumulują podczas użytkowania i są trudne do usunięcia. W ofercie firmy Metabo do obróbki rur polecana jest szlifierka taśmowa oznaczona symbolem RBE 15-180. W 8. odcinku naszego cyklu omawialiśmy jej walory w zakresie szlifowania, ale po zastosowaniu miękkiej taśmy filcowej RBS w połączeniu z pastą polerską znakomicie nadaje się również do polerowania. Duża moc silnika (1550 W), wysoki moment obrotowy oraz elektronika VCT sterująca pracą szlifierki zapewniają utrzymanie parametrów polerowania na stałym poziomie. Konstrukcja maszyny pozwala na obróbkę rur o średnicy do 180 mm przy wykorzystaniu kąta opasania powierzchni rury aż do 270°. W zależności od fazy polerowania możemy zastosować odpowiednie pasty polerskie: białą, brązową albo niebieską (zostały one opisane w poprzednim odcinku naszego cyklu). Operując szlifierką taśmową RBE 15-180, należy zwrócić uwagę na przyłożenie taśmy równoległe do obrabianego materiału i prowadzenie jej pod kątem prostym do powierzchni rury, aby taśma nie zsuwała się z rolek prowadzących. Zaleca się również ustawienie obrotów maszyny na poziomie odpowiadającym prędkości obwodowej taśmy od 10 do 20 m/s (na skali potencjometru regulującego obroty będą to odpowiednio wartości od 1,5 do 4).

 

W przypadku spoin pachwinowych i miejsc trudno dostępnych polerki kątowe o klasycznej budowie nie mają zastosowania. W takich przypadkach możemy sięgnąć po specjalistyczne szlifierki opracowane przez firmę Metabo do szlifowania stali INOX w miejscach o utrudnionym dostępie. Proponujemy wykorzystać szlifierkę do spoin pachwinowych KNSE 9-150, która jest zasilana sieciowo. Posiada moc znamionową 950 W i obroty tarczy regulowane płynnie w zakresie 900–3800 na minutę. Jej dane techniczne, budowę i zastosowania szlifierskie omawialiśmy już w 7. odcinku naszego cyklu. W fazie wstępnej polerowania można użyć kompaktowej tarczy z włókniny „Unitized”. Jest to tarcza o średnicy 150 mm wykonana ze sprasowanej włókniny ściernej o średniej gradacji. Dostępna jest w dwóch grubościach: 3 mm i 6 mm. Krawędzi tarczy możemy nadawać kształt za pomocą pilnika do profilowania (w dostawie ze szlifierką w wersji Set). Dzięki temu tarcze z włókniny „Unitized” dogładzają miejsca o utrudnionym dostępie po wcześniej stosowanych ściernicach, redukując liczbę etapów i czas obróbki oraz podwyższając estetykę wykończenia elementów. Podczas stosowania tych tarcz zalecana jest prędkość obrotowa na poziomie 3000 obr./min. Do operacji polerowania stosujemy filcową tarczę polerską o miękkiej strukturze z omawianymi wcześniej pastami polerskimi. W tym przypadku zalecamy prędkość obrotową w przedziale od 900 do 1100 obr./min.

 

Oczywiście, to operator decyduje ostatecznie na każdym etapie polerowania o ustawieniu regulacji prędkości obrotowej szlifierki. Intensywność postępu polerowania zależy nie tylko od zastosowanej pasty i prędkości obrotowej, ale również od nacisku taśmy bądź tarczy na obrabianą powierzchnię. Podczas polerowania, tak samo jak podczas innych operacji obróbki stali INOX, należy kontrolować temperaturę powierzchni i nie dopuścić do jej przegrzewania. W przypadku pojawienia się pierwszych charakterystycznych przebarwień świadczących o nadmiernym wzroście temperatury powierzchni operację polerowania należy przerwać na dłuższą chwilę w celu oceny stopnia intensywności i kolorystyki występującego efektu miejscowego przegrzania. Efekt ten zależy od wielu czynników. Oczywiście, najważniejsze to skład stopu polerowanej stali (omawiany we wprowadzeniu do naszego cyklu porad w artykule 1.) i reakcja chromu, niklu i innych dodatków na wzrost temperatury. Ważna jest również grubość polerowanego elementu (wpływa na kumulację ciepła) oraz jego kształt (nierównomierny rozkład temperatury). Najwyższą ostrożność należy zachować podczas polerowania krawędzi kształtowych, szczególnie tych, które były wcześniej spawane. Operator polerki mający doświadczenie z danym stopem stali INOX szybko reaguje na powyższe zjawiska niebezpieczeństwa lokalnego przegrzania materiału. W przypadku zmiany stopu, grubości i kształtu obrabianych elementów zachowuje szczególną ostrożność i wie dobrze, że zbyt duża ilość pasty polerskiej nałożonej miejscowo na taśmę bądź tarczę filcową może być przyczyną szybkiego i nierównomiernego wzrostu temperatury. Dlatego zalecamy oczyszczanie filcu z nadmiaru pasty polerskiej, a po jego ewentualnym nierównomiernym zużyciu wymianę na nową taśmę/tarczę. Przypominamy o zasadzie stosowania jednego rodzaju pasty polerskiej na jednym filcu. W celu zachowania czystości wykańczanej powierzchni po wykonaniu każdego kroku polerowania, należy usunąć z niej pozostałości pasty i spolerowanego materiału za pomocą dostępnych w ofercie Metabo ściereczek z mikrowłókien.

 

 

W przypadku wykańczania stali stopowych podatnych na polerowanie o wysokim połysku (większa zawartość niklu) proponujemy zastosowanie wapna wiedeńskiego w ostatniej fazie polerowania. W celu zabezpieczenia wykończonej powierzchni przed zabrudzeniem, smugami i odciskami palców polecamy zastosowanie aerozolu do pielęgnacji stali szlachetnej omówionego w poprzednim odcinku. Tak wypolerowana powierzchnia wyrobów ze stali szlachetnej przez długi czas będzie estetyczna i łatwa w utrzymaniu czystości.

 

Dane techniczne szlifierki taśmowej do rur Metabo RBE 15-180 i szlifierki do spoin pachwinowych Metabo KNSE 9-150

4
ModelRBE 15-180KNSE 9-150
Moc znamionowa (W)1550950
Moc oddawana (W)940510
Wymiary taśmy szlifierskiej (mm)40 x 760n.d.
Średnica ściernicy (mm)n.d.150
Prędkość obwodowa na biegu jałowym (m/s)8,4 – 28b.d
Prędkość obrotowa na biegu jałowym (obr./ min.)b.d.900 – 3800
Maks. średnica rury (mm)180
Kąt opasania (°)270
Ciężar bez kabla (kg)3,42,7
Długość kabla (m)4
ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
copyright 2026 portalnarzedzi.pl | wykonanie monikawolinska.eu