blok reklamowy

Czy wiercenie w stali musi być uciążliwe?

Wiercenie w stali wykonywane za pomocą wiertarek ręcznych może się stać czynnością bardzo uciążliwą, jeśli użyjemy do tego wierteł o nieodpowiedniej geometrii. Zastanówmy się więc, jakie wiertła najlepiej zastosować do tego typu operacji.

Oczywiste jest, że do wiercenia w stali używa się wierteł krętych specjalnie przeznaczonych do tego typu obróbki. Jednakże wiele osób, które muszą wykonywać otwory w stali, narzeka, że chociaż używa do tego prawidłowych narzędzi, jest to operacja długotrwała i wymagająca użycia dużej siły nacisku na wiertarkę, a więc męcząca. Można więc zapytać, skąd wynika konieczność stosowania tak dużej siły? Najprościej można odpowiedzieć, że – z geometrii wierteł. Wiertła standardowe mają bowiem najprostszą z możliwych geometrię krawędzi skrawających, czyli skręcone krawędzie stożkowate, połączone krawędzią poprzeczną zwaną ścinem. Znajduje się on na samym wierzchołku osi wiertła. Konsekwencją tego usytuowania jest bliska zeru prędkość obwodowa ścina. Jego krawędź tnąca jest do tego tępa i dlatego bierze niewielki udział w procesie wiercenia. W zasadzie szlifuje tylko powierzchnię obrabianego metalu. Ponieważ ścin nie jest ostry, nie centruje wiertła, pozwalając zbaczać mu z wyznaczonego punktu wiercenia w pierwszej fazie wykonywania otworu (tylko podczas wiercenia ręcznego). Na skutek tego dochodzi często do zarysowania powierzchni elementu, w którym wiercimy.

Aby do tego nie dopuścić, musimy wywierać mocny docisk na narzędzie. Badania wykazały, że do 60% siły nacisku zużywane jest na pokonanie oporu, który metal stawia ścinowi. Duża siła nacisku i tarcie w strefie skrawania są przyczynami powstawania w niej wysokiej temperatury. Aby temu zapobiec, musimy stosować chłodzenie. Stąd, jak widać, krawędź ścina jest przyczyną wielu kłopotów z wierceniem w metalach, szczególnie w twardej stali. Jedną z metod radzenia sobie z nimi jest stosowanie wierteł o zoptymalizowanej geometrii, która eliminuje konieczność stosowania dużej siły, jednocześnie zwiększając szybkość wiercenia w metalach.

Aby sprawdzić, jak skuteczne jest wiercenie wiertłami o zmodyfikowanej geometrii krawędzi skrawających ostrzy, wykorzystaliśmy do tego wiertła: HSS (o zmodyfikowanej geometrii typu A (zob. rysunek zamieszczony w artykule), HSS TiN (wiertła HSS pokryte azotkiem tytanu o zmodyfikowanej geometrii typu A) i kobaltowe HSS-Co (o zmodyfikowanej geometrii typu D) i porównaliśmy otrzymane wyniki z wynikami użycia popularnego wiertła HSS o tradycyjnej geometrii typu B, czyli z dużym ścinem. Wszystkie użyte przez nas narzędzia miały średnicę 10 mm. Wykonywaliśmy nimi otwory o głębokości 10 mm w stali konstrukcyjnej przy użyciu wiertarki 1000-watowej. Stosowaliśmy nacisk wiertłem na obrabiany element stalowy przez obciążenie dźwigni stojaka wiertarskiego sztabą stalową o wadze 10 kg. Wiercenie było więc wykonywane bez udziału operatora, przez co zostały wyeliminowane czynniki przypadkowe towarzyszące ręcznemu wykonywaniu tej operacji. Rola operatora sprowadzała się tylko do włączenia i wyłączenia wiertarki oraz do podawania emulsji chłodząco-smarującej do strefy wiercenia.

Wiertłem HSS o zmodyfikowanej geometrii A uzyskaliśmy następujące czasy: 18 s (10 kg) i 16,25 s (10 kg); zaś HSS TiN o geometrii A – 9 s (10 kg) i 9 s (10 kg); HSS-Co o geometrii D – 21 s (10 kg) i 14 s (10 kg). Otwory porównawcze wykonane wiertłem HSS o tradycyjnej geometrii typu B zostały wywiercone w następujących czasach: 1 m 07 s (10 kg) i 54 s (10 kg).
Otrzymane wyniki pokazują, że wiertłami o zmodyfikowanej geometrii możemy wiercić nawet do ponad 6 razy szybciej niż wiertłami o tradycyjnej geometrii, a także, że w przypadku wykonywania otworów w stali konstrukcyjnej najbardziej wydajne są wiertła HSS TiN z geometrią typu A. W tego typu obróbce są one ponad 50% wydajniejsze niż wiertła kobaltowe, które odznaczają się bardzo wysoką trwałością, co wynika z właściwości użytego na nie materiału. Powodem szybszej pracy wierteł HSS TiN jest zmniejszenie tarcia w strefie skrawania przez pokrycie ich cienką warstwą azotku tytanu. Warstwa ta także zwiększa trwałość tych narzędzi.

Reasumując, można powiedzieć, że gdy musimy wiercić w stali z ręki, najlepiej jest używać wierteł o zmodyfikowanej geometrii, gdyż wtedy znacznie skrócimy proces wykonywania otworu, a tym samym nie będzie on dla nas bardzo uciążliwy. Wniosek ten szczególnie dotyczy osób, które do tego używają wiertarko-wkrętarek niemających rękojeści dodatkowych. Muszą one wywierać dość duży nacisk maszyną, co jest niewygodne i doprowadza do odchylania wiertła od wyznaczonej osi wiercenia. W efekcie uzyskany otwór jest małej jakości, a w czasie wiercenia wielokrotnie dochodzi do zakleszczenia się wiertła w obrabianym materiale, co jest przyczyną przeciążenia elektronarzędzia i ma negatywny wpływ na jegotrwałość.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Podstawowe zasady pracy szczotkami technicznymi (część II)

Podstawowymi parametrami określającymi prawidłowość pracy szczotkami technicznymi jest ich prędkość obwodowa
i oraz docisk do obrabianego materiału. W artykule omawiamy zagadnienie prędkości obwodowej.

Szczotki techniczne do danego elektronarzędzia i rodzaju operacji dobiera się według dwóch podstawowych kryteriów: (1) wielkości obrotów wrzeciona maszyny i jej mocy, co zapewnia optymalną prędkość obwodową narzędzia, i (2) średnicy zastosowanego drutu. Pierwsze kryterium określa tzw. kompatybilność narzędzia i maszyny, czego efektem są prawidłowe parametry obróbki, a drugie – rodzaj operacji, np. czyszczenie zgrubne dużych powierzchni metalowych z rdzy.

Jak już wspomnieliśmy, efektem spełnienia kryterium pierwszego, czyli prawidłowego doboru średnicy szczotki do wielkości obrotów wrzeciona elektronarzędzia, jest uzyskanie optymalnej prędkości obwodowej końców drutów. Dlatego elektronarzędzie musi dysponować odpowiednimi obrotami i momentem obrotowym, aby nie dochodziło do znacznego spadku prędkości obwodowej przy zetknięciu się szczotki z obrabianym materiałem. Przyjmuje się, że szczotki pracują z prędkościami obwodowymi wynoszącymi od 5 do 55 m/s.
W przypadku szlifierek kątowych prędkość obwodowa zamocowanej na nich szczotki powinna wynosić tyle, ile prędkość ściernicy tarczowej, co jest konsekwencją budowy maszyny i jej narzędzi roboczych. Zaś w wypadku szczotek stalowych tarczowych prędkość ta powinna mieścić się w zakresie 25-45 m/s, dla garnkowych – 25-35 m/s, a dla pędzelkowych – 5-10 m/s.


Należy tu wspomnieć, że prędkość obwodowa powinna także być dobrana do rodzaju obróbki. I tak, ogólnie mówiąc, gratuje się, wyrównuje krawędzie i czyści szczotkami tarczowymi przy wykorzystaniu niższych prędkości obwodowych (20-40 m/s), zaś usuwa zgorzeliny i ślady zgrzewania, stosując wyższe szybkości (35-55 m/s). Producenci szczotek technicznych zamieszczają w swoich katalogach wykresy pokazujące zależność średnicy narzędzia, liczby obrotów wrzeciona i prędkości obwodowej. Wykresy pozwalają użytkownikom szczotek odczytać prawidłowe wartości tych parametrów dla danej maszyny i szczotki technicznej. Warto tu zwrócić uwagę, że prędkość obwodowa jest iloczynem obrotów wrzeciona i promienia użytej szczotki. Zatem im większa prędkość obrotowa wrzeciona, tym większa prędkość obwodowa. Jeśli więc zwiększymy średnicę szczotki, zachowując tę samą prędkość obrotową, podwyższamy jej prędkość obwodową, i odwrotnie. Należy pamiętać o tym, że nigdy nie wolno przekraczać maksymalnych prędkości obwodowych podanych przez producenta szczotek, bowiem grozi to awarią elektronarzędzia, zniszczeniem szczotki, a także wypadkiem przy pracy. Dlatego na wrzeciono maszyny należy nakładać szczotki o średnicy przewidzianej dla niej, bo zapewni to nam osiągnięcie prawidłowej prędkości obwodowej i umożliwi bezpieczną pracę. Przyjmuje się na podstawie zebranych doświadczeń w przemyśle, że średnica szczotek stosowanych w elektronarzędziach, a także innych maszynach ręcznych nie powinna przekraczać 180 mm.


Pracując elektronarzędziami, nigdy dokładnie nie dobierzemy prędkości wrzeciona, ponieważ waha się ona w zależności od wielkości obciążenia maszyny (w tym wypadku docisku do obrabianego materiału). Dlatego zaleca się, aby użytkownik sam, oczywiście korzystając z podanych tu rozważań teoretycznych, dochodził na drodze doświadczenia do optymalnej prędkości obwodowej wykorzystywanej szczotki technicznej. Należy pamiętać, że prawidłowa wartość prędkości obwodowej jest warunkiem osiągnięcia najwyższej wydajności i efektywności w pracy szczotkami technicznymi.

Większość szczotek technicznych przystosowano i przeznaczono do napędu szlifierkami kątową lub prostą, ponieważ maszyny te mają duże obroty umożliwiające osiągnięcie wysokich prawidłowych prędkości obwodowych. Dlatego szczotki trzpieniowe wykorzystywane w wiertarkach i wiertarko-wkrętarkach będą pracowały na niskich obrotach, a więc ich efektywność i wydajność będzie dużo niższa niż w wypadkuszlifierek.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
copyright 2026 portalnarzedzi.pl | wykonanie monikawolinska.eu