blok reklamowy

Czy wiercenie w stali musi być uciążliwe?

Wiercenie w stali wykonywane za pomocą wiertarek ręcznych może się stać czynnością bardzo uciążliwą, jeśli użyjemy do tego wierteł o nieodpowiedniej geometrii. Zastanówmy się więc, jakie wiertła najlepiej zastosować do tego typu operacji.

Oczywiste jest, że do wiercenia w stali używa się wierteł krętych specjalnie przeznaczonych do tego typu obróbki. Jednakże wiele osób, które muszą wykonywać otwory w stali, narzeka, że chociaż używa do tego prawidłowych narzędzi, jest to operacja długotrwała i wymagająca użycia dużej siły nacisku na wiertarkę, a więc męcząca. Można więc zapytać, skąd wynika konieczność stosowania tak dużej siły? Najprościej można odpowiedzieć, że – z geometrii wierteł. Wiertła standardowe mają bowiem najprostszą z możliwych geometrię krawędzi skrawających, czyli skręcone krawędzie stożkowate, połączone krawędzią poprzeczną zwaną ścinem. Znajduje się on na samym wierzchołku osi wiertła. Konsekwencją tego usytuowania jest bliska zeru prędkość obwodowa ścina. Jego krawędź tnąca jest do tego tępa i dlatego bierze niewielki udział w procesie wiercenia. W zasadzie szlifuje tylko powierzchnię obrabianego metalu. Ponieważ ścin nie jest ostry, nie centruje wiertła, pozwalając zbaczać mu z wyznaczonego punktu wiercenia w pierwszej fazie wykonywania otworu (tylko podczas wiercenia ręcznego). Na skutek tego dochodzi często do zarysowania powierzchni elementu, w którym wiercimy.

Aby do tego nie dopuścić, musimy wywierać mocny docisk na narzędzie. Badania wykazały, że do 60% siły nacisku zużywane jest na pokonanie oporu, który metal stawia ścinowi. Duża siła nacisku i tarcie w strefie skrawania są przyczynami powstawania w niej wysokiej temperatury. Aby temu zapobiec, musimy stosować chłodzenie. Stąd, jak widać, krawędź ścina jest przyczyną wielu kłopotów z wierceniem w metalach, szczególnie w twardej stali. Jedną z metod radzenia sobie z nimi jest stosowanie wierteł o zoptymalizowanej geometrii, która eliminuje konieczność stosowania dużej siły, jednocześnie zwiększając szybkość wiercenia w metalach.

Aby sprawdzić, jak skuteczne jest wiercenie wiertłami o zmodyfikowanej geometrii krawędzi skrawających ostrzy, wykorzystaliśmy do tego wiertła: HSS (o zmodyfikowanej geometrii typu A (zob. rysunek zamieszczony w artykule), HSS TiN (wiertła HSS pokryte azotkiem tytanu o zmodyfikowanej geometrii typu A) i kobaltowe HSS-Co (o zmodyfikowanej geometrii typu D) i porównaliśmy otrzymane wyniki z wynikami użycia popularnego wiertła HSS o tradycyjnej geometrii typu B, czyli z dużym ścinem. Wszystkie użyte przez nas narzędzia miały średnicę 10 mm. Wykonywaliśmy nimi otwory o głębokości 10 mm w stali konstrukcyjnej przy użyciu wiertarki 1000-watowej. Stosowaliśmy nacisk wiertłem na obrabiany element stalowy przez obciążenie dźwigni stojaka wiertarskiego sztabą stalową o wadze 10 kg. Wiercenie było więc wykonywane bez udziału operatora, przez co zostały wyeliminowane czynniki przypadkowe towarzyszące ręcznemu wykonywaniu tej operacji. Rola operatora sprowadzała się tylko do włączenia i wyłączenia wiertarki oraz do podawania emulsji chłodząco-smarującej do strefy wiercenia.

Wiertłem HSS o zmodyfikowanej geometrii A uzyskaliśmy następujące czasy: 18 s (10 kg) i 16,25 s (10 kg); zaś HSS TiN o geometrii A – 9 s (10 kg) i 9 s (10 kg); HSS-Co o geometrii D – 21 s (10 kg) i 14 s (10 kg). Otwory porównawcze wykonane wiertłem HSS o tradycyjnej geometrii typu B zostały wywiercone w następujących czasach: 1 m 07 s (10 kg) i 54 s (10 kg).
Otrzymane wyniki pokazują, że wiertłami o zmodyfikowanej geometrii możemy wiercić nawet do ponad 6 razy szybciej niż wiertłami o tradycyjnej geometrii, a także, że w przypadku wykonywania otworów w stali konstrukcyjnej najbardziej wydajne są wiertła HSS TiN z geometrią typu A. W tego typu obróbce są one ponad 50% wydajniejsze niż wiertła kobaltowe, które odznaczają się bardzo wysoką trwałością, co wynika z właściwości użytego na nie materiału. Powodem szybszej pracy wierteł HSS TiN jest zmniejszenie tarcia w strefie skrawania przez pokrycie ich cienką warstwą azotku tytanu. Warstwa ta także zwiększa trwałość tych narzędzi.

Reasumując, można powiedzieć, że gdy musimy wiercić w stali z ręki, najlepiej jest używać wierteł o zmodyfikowanej geometrii, gdyż wtedy znacznie skrócimy proces wykonywania otworu, a tym samym nie będzie on dla nas bardzo uciążliwy. Wniosek ten szczególnie dotyczy osób, które do tego używają wiertarko-wkrętarek niemających rękojeści dodatkowych. Muszą one wywierać dość duży nacisk maszyną, co jest niewygodne i doprowadza do odchylania wiertła od wyznaczonej osi wiercenia. W efekcie uzyskany otwór jest małej jakości, a w czasie wiercenia wielokrotnie dochodzi do zakleszczenia się wiertła w obrabianym materiale, co jest przyczyną przeciążenia elektronarzędzia i ma negatywny wpływ na jegotrwałość.

ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

OBRÓBKA STALI NIERDZEWNYCH Z WYKORZYSTANIEM ASORTYMENTU PRODUKTÓW FIRMY METABO (CZĘŚĆ VI). TARCZE DO OBRÓBKI ZGRUBNEJ I POŚREDNIEJ

W naszym cyklu porad dotyczących przygotowania i obróbki stali stopowych odpornych na korozję omówiliśmy już zagadnienia związane z cięciem tych materiałów. W poprzedniej części zajmowaliśmy się obróbką zgrubną i pośrednią w zakresie maszyn polecanych do szlifowania. W niniejszej części omówimy materiały eksploatacyjne z oferty firmy Metabo mające zastosowanie w tej fazie obróbki.

 

Obróbka zgrubna i pośrednia stali INOX przy użyciu szlifierek kątowych dotyczy wyrównywania płaskich spoin spawalniczych, szlifowania narożników, krawędzi, gratowania oraz szlifowania spoin pachwinowych. Do tych prac w ofercie firmy Metabo znajdziemy tarcze korundowe, ściernice fibrowe i listkowe oraz szczotki z drutu nierdzewnego. Tarcze korundowe o nazwie handlowej FLEXIAMANT SUPER INOX to ściernice o drobnej ziarnistości, dające efekt dokładnego szlifowania przy intensywnym i szybkim usuwaniu materiału. Niska zawartość żelaza, siarki i chloru (Fe+S+Cl ≤ 0,1%) pozwala na wysoką jakość szlifowania stali nierdzewnych i kwasoodpornych (V2A, Nirosta, INOX). Odgięta płaszczyzna tarcz oraz możliwość szlifowania krawędziowego pozwalają na wszechstronne zastosowanie przy zróżnicowanych kształtach wyrobów. Tarcze o symbolu A 46 P / 40 są produkowane w wymiarze 125 x 4x 22,23 mm. Producent kwalifikuje je jako średnio twarde i poleca do obróbki zgrubnej i pośredniej bez konieczności wymiany tarczy. W tej grupie znajdziemy też tarcze miękkie o symbolu A 36-O o średnicach zewnętrznych od 115 mm do 230 mm charakteryzujące się bardzo dobrą wydajnością podczas obróbki ubytkowej oraz długą żywotnością. Drugą grupą tarcz specjalistycznych do szlifowania stali INOX w ofercie Metabo są tarcze M-CALIBUR w wykonaniu CA 36-O. Jest to najnowsza generacja tarcz z ziarnem ściernym wykonanym z ceramicznego korundu, zapewniającego najwyższą wydajność i najszybszy postęp prac. Ściernice te określane jako średnio twarde dostępne są w średnicach zewnętrznych 115 i 125 mm i o grubości 7 mm. Oprócz tarcz szlifierskich korundowych do zgrubnej i pośredniej obróbki stali stopowych na płaszczyznach i krawędziach wypukłych Metabo proponuje krążki fibrowe z ziarnem ceramicznym albo korundem cyrkonowym. Ziarno ceramiczne mające właściwość samoostrzenia się zapewnia niezwykle dużą wydajność usuwania materiału przy niewielkim docisku, co pozwala na minimalne rozgrzewanie szlifowanej powierzchni oraz bardzo długą żywotność tarczy. W ofercie Metabo znajdują się krążki fibrowe o średnicy 125 mm i czterech granulacjach od P 24 do P 80. Krążki te mocuje się na talerzu podporowym.

Metabo_M-Calibur-2

Do mocowania krążków z ziarnem ceramicznym producent zaleca używanie talerzy podporowych z żeberkami chłodzącymi (np. Ø 125 mm, nr zam. 623291000). Z kolei krążki fibrowe z ziarnem w postaci korundu cyrkonowego to klasyczny materiał ścierny do szlifowania zgrubnego, pośredniego i wykańczającego stali INOX z efektem równomiernej obróbki. Korund cyrkonowy zapewnia jednocześnie dużą wydajność obróbki i długą żywotność ściernicy. W ofercie Metabo znajdują się takie krążki fibrowe o średnicach 115, 125 i 180 mm i granulacjach od P36 do P120. W fazie obróbki pośredniej i wykańczającej możemy z powodzeniem stosować również ściernice lamelkowe. W ofercie znajdziemy trzy rodzaje takich ściernic polecanych do obróbki stali stopowych.

2646000S_50

Pierwszy rodzaj to uniwersalne ściernice lamelkowe KLS. Produkowane są z wysokiej jakości płótna ściernego z ziarnem korundowym połączonego z wysokiej jakości włókniną ścierną. Połączenie tych materiałów pozwala na usuwanie obrabianego materiału i dokładne szlifowanie w jednym cyklu roboczym. Ściernice te nadają się zarówno do obróbki spoin spawalniczych, jak też do usuwania niewielkich uszkodzeń i zarysowań na obrabianych elementach. Drugi rodzaj ściernic lamelkowych to FLAEXIAMANT CONVEX z ziarnem ściernym w postaci wysokiej jakości korundu cyrkonowego. Ściernice te mają zaokrąglone ku górze lamelki i są przeznaczone do obróbki spoin pachwinowych oraz płaszczyzn. Charakteryzują się dużą efektywnością usuwania materiału przy długiej żywotności ściernicy oraz dają efekt równomiernego szlifowania. Dzięki precyzyjnemu ułożeniu lamelek zapewniają również komfortową pracę przy niskim poziomie wibracji. W ofercie Metabo znajdziemy tego rodzaju ściernice o średnicy 125 mm i trzech granulacjach od P40 do P80. Trzeci rodzaj ściernic lamelkowych to FLAEXIAMANT SUPER CONVEX z ziarnem ściernym ceramicznym. Ściernice te również mają zaokrąglone ku górze lamelki i są przeznaczone do obróbki spoin pachwinowych oraz płaszczyzn. Charakteryzują się bardzo dużą efektywnością usuwania materiału przy bardzo długiej żywotności ściernicy oraz dają efekt równomiernego szlifowania bez nadmiernego nagrzewania obrabianej powierzchni.

 

Metabo_M-Calibur-3

Podobnie jak FLAEXIAMANT CONVEX zapewniają również komfortową pracę przy niskim poziomie wibracji jednak zdecydowanie większej skuteczności szlifowania. Dzięki dużej wytrzymałości ściernice listkowe FLAEXIAMANT SUPER CONVEX idealnie nadają się do ekstremalnych zadań podczas szlifowania stali stopowych, stopów tytanu, mosiądzu i brązu. W ofercie znajdziemy tego rodzaju ściernice o średnicy 125 mm i granulacjach P 60 oraz P 80. Uzupełnieniem oferty w zakresie obróbki zgrubnej i pośredniej stali INOX z wykorzystaniem specjalizowanych szlifierek kątowych są szczotki garnkowe ze splatanego drutu, oczywiście ze stali szlachetnej. Mają one zastosowanie do wygładzania podłużnych i punktowych spoin spawalniczych, usuwania zanieczyszczeń (np. szlaki, zgorzeliny, starych farb). Jeśli decydujemy się na wykorzystanie szczotek do szlifowania stali stopowych, to tylko w tym wykonaniu, poniweaż standardowe szczotki ze zwykłego drutu stalowego mogą w procesie obróbki pozostawiać cząsteczki żelaza, które powodują korozję.

1622700s_51

Omówione materiały do obróbki zgrubnej i pośredniej w połączeniu ze szlifierkami dedykowanymi do stali INOX mającymi konstrukcję pozwalającą na pracę ze zredukowanym poziomem obrotów z zachowaniem odpowiedniej mocy i momentu obrotowego dają szybkie efekty pracy przy zachowaniu wysokiej jakości wykończenia powierzchni, która w ten sposób jest dobrze przygotowana do wykonania obróbki wykańczającej. Tymi zagadnieniami zajmiemy się w następnych odcinkach cyklu.

TomaszŻurkowski
ZOBACZ TAKŻE
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
copyright 2026 portalnarzedzi.pl | wykonanie monikawolinska.eu