Zastosowania oscylacyjnych elektronarzędzi wielofunkcyjnych (część V)

Autor: pins (wykorzystano zdjęcia i materiały merytoryczne firmy Bosch)

Oscylacyjne narzędzia wielofunkcyjne są jeszcze mało doceniane na polskim rynku, pomimo że możliwości ich zastosowań są ogromne. W piątym artykule naszego cyklu opowiemy o zastosowaniach brzeszczotów segmentowych z nasypem węglikowym lub diamentowym przeznaczonych do obróbki glazury i fug, tworzyw sztucznych wzmocnionych włóknem szklanym, żywic epoksydowych oraz betonu komórkowego.

Jak już wspominaliśmy, brzeszczoty segmentowe, stosowane w oscylacyjnych elektronarzędziach wielofunkcyjnych, można podzielić na nożowe i zębate oraz mające ostrza z nasypu diamentowego lub węglikowego. W niniejszym artykule zajmiemy się wyłącznie brzeszczotami segmentowymi, których część roboczą stanowi ostrze z nasypu węglikowego (fot. 1. i 2.) lub diamentowego (fot. 3.). Ogólnie można powiedzieć, że ze względu na swoją geometrię narzędzia te służą do wykonywania cięć prostych lub rowków w takich materiałach jak miękka glazura (fot. 4.) czy piaskowiec, tworzywa sztuczne wzmocnione włóknem szklanym (fot. 5.), żywice epoksydowe (fot. 6.) oraz beton komórkowy (fot. 7.) czy miękka cegła za pomocą oscylacyjnych elektronarzędzi wielofunkcyjnych, jak też do obróbki (oczyszczania) wąskich szczelin oraz usuwania fug (fot. 8.).

4 5

Brzeszczoty segmentowe mają ostrza wykonane z węglików albo diamentów technicznych metodą lutowania próżniowego. Służy ona do przytwierdzania drobin węglików i diamentów do stalowego korpusu, który wykonano ze stali narzędziowej (HCS). Takie brzeszczoty nazywane są też bimateriałowymi, bo składają się z dwóch podstawowych komponentów: stali i węglików lub stali i diamentów technicznych. W zależności od wielkości drobin węglikowych lub diamentowych brzeszczoty mają różne zastosowania. Np. narzędzia mające drobniejsze ostrza węglikowe służą do obróbki wąskich fug, zaś większe – szerszych. Brzeszczoty z nasypem diamentowym służą do obróbki twardszych materiałów niż podobne narzędzia z nasypem węglikowym: tworzyw sztucznych wzmocnionych włóknem szklanym czy żywic epoksydowych, jak też do wykonywania wycięć w miękkiej glazurze. Można w tym miejscu zapytać: dlaczego nie używa się tych brzeszczotów np. do obróbki twardszych materiałów ceramicznych czy gresu? Odpowiedź jest prosta: oscylacyjne elektronarzędzia wielofunkcyjne mają małą moc (średnio 250-300 W), co uniemożliwia lub znacznie spowalnia obróbkę twardych materiałów. Oczywiście, można byłoby zbudować tego typu elektronarzędzia o znacznie większej mocy, ale generowane przez nie wibracje uniemożliwiłyby nam wykonywanie prac rękoma. Naszym zdaniem, można te brzeszczoty zastosować do obróbki twardych materiałów ceramicznych, ale w ściśle ograniczonych warunkach, np. obróbka niewielkich elementów i znacznie skrócony jej czas. Należy tu też pamiętać, że spoiwo, stosowane do przytwierdzenia drobin węglikowych lub diamentowych do stalowego korpusu brzeszczotów, jest twarde, co w wypadku obróbki ceramicznych materiałów twardych skutkuje szybkim stępieniem narzędzia. Gdyby doszło do niego, należy je naostrzyć przez obróbkę materiału abrazywnego, np. piaskowca, o ile operację tę można jeszcze wykonać (nie doszło do całkowitego starcia ostrza).

6 7

8 9

Wszystkie brzeszczoty segmentowe z nasypem węglikowym i diamentowym to narzędzia wygięte (fot. 9.), czyli mające mocowanie schowane w korpusie. Dzięki temu można nimi obrabiać bezpośrednio przy ściankach czy krawędziach, jak też w szczelinach.
Jeśli chodzi prace, w których wykorzystuje się brzeszczoty segmentowe z nasypem węglikowym i diamentowym, to należy tu wymienić prace glazurnicze (fot. 10.) i zabudowę suchą, prace wykończeniowe, remontowe (fot. 11.) i montaż instalacji, jak też budowę statków, łodzi (fot. 12.), jachtów (fot. 13.), przyczep kempingowych oraz zabudowę pojazdów. Jak można się domyślić, podana tu lista prac jest niepełna, bo trudno podać wszystkie możliwe ich kategorie ze względu na potencjał roboczy omawianych narzędzi. W następnym odcinku naszego cyklu omówimy brzeszczoty do cięcia wgłębnego z zasypem węglikowym i skrobaki.

10 11

12 13

Materiałowe zastosowania brzeszczotów segmentowych z nasypem węglikowym lub diamentowym*

Materiał obrabiany	Brzeszczoty segmentowe z nasypem węglikowym	Brzeszczoty segmentowe z nasypem diamentowym
Płyta gipsowo-kartonowa	x**	x
Płyta pilśniowa spajana cementem	xx	xx
Kompozyty pilśniowe	xx	xx
Tworzywa sztuczne wzmacniane włóknem szklanym	xx	xx
Żywice epoksydowe	xx	xx
Obróbka fug	xx	xx
Zaprawa do płytek	x	x/xx
Klej do płytek	x	x/xx
Miękkie płytki ścienne	xx	x
Beton komórkowy	xx	xx
Miękka cegłą	xx	xx

* Dokładne zastosowania poszczególnych modeli brzeszczotów Boscha i innych producentów mogą się nieco różnić od podanych w tabeli, gdyż oparta jest ona na ogólnym podziale aplikacji tych narzędzi.

** xx – doskonale nadające się (główne przeznaczenie), x – odpowiednie, „–” – nienadającesię

Autor: pins

W trzeciej części naszego opracowania omawiamy wiertła płaskie do drewna.

Wiertła płaskie do drewna wykonuje się ze stali narzędziowej. Narzędzia te mają bardzo prostą budowę. Składają się z płaskiej głowicy skrawającej przechodzącej w uchwyt cylindryczny zakończony przeważnie sześciokątem SW 1/4”. W głowicy, w zależności od wykonania tych narzędzi, można wyróżnić dwa lub trzy rodzaje ostrzy: (1) prowadzące, tzn. ustalające osiowość otworu, (2) skrawające, czyli wycinające wnętrze otworu, i (3) boczne przecinające włókna i wycinające obwód otworu. Pierwsze z ostrzy ma kształt trójkątnego szpica wystającego znacznie poza ostrza wycinające. Spotyka się dwa wykonania tego ostrza: (1) z dwoma krawędziami skrawającymi oraz (2) rowkami spiralnymi. Rowki te bowiem zapewniają centryczne prowadzenie wiertła i ułatwiają znacznie pracę nim, gdyż samoczynnie wchodzą w materiał. Operator podczas wiercenia nie musi więc przeciwdziałać zbaczaniu wiertła i może skupić się w pierwszej fazie tej operacji na wywieraniu odpowiedniego nacisku na to narzędzie, aby zapewnić mu prawidłowy posuw. Rowki te również w pewnym stopniu stabilizują grubość wióra, a tym samym optymalizują proces wiercenia. Dzięki nim operację tę wykonuje się o wiele szybciej niż tradycyjnymi wiertłami płaskimi.

Drugi rodzaj ostrzy to dwa ostrza wycinające wnętrze otworu, zwane niekiedy skrawającymi. Ich kąt natarcia wynosi przeważnie 0°. Dlatego ich pracę porównuje się raczej do skrobania niż wycinania. Grubość wióra, a zatem i szybkość wiercenia, oczywiście, zależy od siły nacisku na wiertarkę oraz od jej momentu obrotowego.

Trzeci rodzaj ostrzy, tzn. ostrza boczne, mają tylko niektóre z wykonań wierteł płaskich. Zadanie tych ostrzy polega wykrawaniu obwodu otworu i przecinaniu włókien drewna. Efektem zastosowania tych ostrzy jest uzyskanie otworów o wyższej jakości w stosunku do wierteł płaskich, które ich nie posiadają.

Gdy porówna się wiertła płaskie ze spiralnymi, od razu rzuca się w oczy brak spirali odprowadzającej wióry. Dlatego wiertła płaskie nie nadają się do szybkiego wykonywania głębokich otworów, gdyż w takim wypadku proces wiercenia należy przerywać, aby usunąć zatykające wióry, które zmniejszają wydajność pracy. Jednakże nie jest prawdą, że narzędzia te powinny być wyłącznie stosowane wykonywania otworów płytkich, jak sądzą niektórzy, np. w deskach drewnianych. Jeśli w stosunku to wykonywanych otworów nie ma dużych wymogów jakościowych i wydajnościowych, można z powodzeniem używać tych narzędzi, gdyż są stosunkowo tanie, a więc i ekonomiczne. Opłacalność stosowania niewątpliwie zwiększa możliwość ich wielokrotnego ostrzenia.

Standardowe wiertła płaskie mają średnice od 6 do 40 mm zwiększane w skokach o 2 mm oraz długość całkowitą 152 lub 400 mm (dane z katalogu firmy Bosch). Aby wywiercić nimi bardzo głębokie otwory należy użyć specjalnego przedłużacza. Jego długość wynosi 300 mm.

Warto tu wspomnieć, że są wiertła płaskie z regulowaną szerokością ostrza skrawającego, czyli z płytką skrawająca mocowaną za pomocą śruby do płaskiej głowicy. Płytka posiada podziałkę milimetrową służącą do dokładnego ustawiania średnicy wiercenia. Opisywanym wiertłem można wykonać otwory o średnicy od 15 do 45 mm. Niewątpliwą zaletą tego typu narzędzia jest to, że zastępujące ono kilkadziesiąt wierteł płaskich, a także to iż można nim wykonać otwór o nietypowej średnicy.

Zastosowania oscylacyjnych elektronarzędzi wielofunkcyjnych (część V)

Wiercenie w drewnie (część III) Wiertła płaskie